Το ιστορικό της Έκδοσης του Παρακλητικού Κανόνα στο Θείο,Πανάγιο,Προσκυνούμενο και Παράκλητο Πνεύμα του Αγ.Μαξίμου του Γραικού.

ceb3ceadcf81cf89cebd-ceb9cf89cf83ceaecf86-cebf-ceb7cf83cf85cf87ceb1cf83cf84ceaecf82-3

πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Αθανασίου

Με την έκδοση του Παρακλητικού Κανόνα στο Άγιο Πνεύμα, στην ελληνική υμνογραφική γλώσσα, κλείνει η ενότητα που αφορά την έκδοση  των  υμνογραφικών έργων του Αγίου Μαξίμου του Γραικού.

Μια προσπάθεια, που είχε ξεκινήσει πριν αρκετά χρόνια ο μακαριστός  Αρτινός ιστορικός και ερευνητής Κώστας Τσιλιγιάννης.

Υπενθυμίζουμε ότι ο Άγιος Μάξιμος ο Γραικός συνέθεσε τα εξής υμνογραφικά ποιήματα:

  1. Παρακλητικό Κανόνα στον Τίμιο Πρόδρομο.
  2. Ακολουθία στον Άγιο Έρασμο.
  3. Παρακλητικό Κανόνα στο Θείο και Προσκυνούμενο, Πανάγιο και Παράκλητο Πνεύμα.

Η συγκεκριμένη όμως  έκδοση  του  Παρακλητικού Κανόνα  είναι ΜΟΝΑΔΙΚΗ και ως εκ τούτου ΙΣΤΟΡΙΚΗ για τους παρακάτω λόγους.

Α. Είναι  ο μοναδικός Παρακλητικός Κανόνας προς το Πανάγιο Πνεύμα, που υπάρχει στην Εκκλησιαστική υμνογραφία.  Ο  Άγιος Μάξιμος  ο Γραικός είναι ο πρώτος που συνέθεσε, ως μοναχός στην Μονή Βατοπαιδίου, Παρακλητικό Κανόνα  στον Τίμιο Πρόδρομο, αλλά και  ο   πρώτος που συνέθεσε παρακλητικό κανόνα στο Πανάγιο Πνεύμα, ως έγκλειστος στη Μονή  Βολοκολάμσκ.

Β. Το υμνογραφικό κείμενο  δίνεται για πρώτη φορά  στο Χριστεπώνυμο πλήρωμα στην ελληνική ορθόδοξη  υμνογραφική γλώσσα, για προσευχητική χρήση, μετά από 462 χρόνια από την σύνθεσή του στη ρωσοσλαβονική.

Γ. Περιλαμβάνει θεολογικό και φιλολογικό σχολιασμό του Κανόνα.

Δ. Έχει τον Παρακλητικό Κανόνα σε δύο μορφές. Μία σε ήχο δ και μία σε ήχο πλάγιο δ, του στυλ της μικρής παράκλησης, για να είναι πιο  προσιτό το κείμενο στο χριστεπώνυμο πλήρωμα. Έτσι δημιουργήθηκαν και παρουσιάζονται και νέα τροπάρια στον Άγιο Μάξιμο.

Ε. Για πρώτη φορά δημοσιεύονται Χαιρετισμοί στον Άγιο Μάξιμο τον Γραικό.

Οι δυσκολίες που αντιμετωπίσαμε στην Έκδοση και η αντιμετώπισή τους.

Η προσπάθεια έκδοσης του Κανόνα ξεκίνησε στα τέλη του 2012.

Οι κυριότερες δυσκολίες που αντιμετωπίσαμε ήταν.

Α. Η εύρεση εξειδικευμένου μεταφραστικού Κέντρου, για τη μετάφραση  του κειμένου από τη ρωσοσλαβονική γλώσσα, στην νεοελληνική γλώσσα.

Β. Η εύρεση υμνογράφου, ο οποίος θα αποδεχόταν τη σύνθεση υμνογραφικού κειμένου με βάση τη μετάφραση του Κανόνα.

Γ. Ο έλεγχος των κειμένων (νεοελληνικού και  υμνογραφικού κειμένου).

Αφήσαμε τα θέματα αυτά στις πρεσβείες και στην Πρόνοια του Αγίου, του οποίου η παρουσία ήταν εμφανέστατη σε όλη μας την προσπάθεια, ιδιαίτερα δε από το Μάρτιο του 2014 μέχρι την έκδοση του Κανόνα (Αύγουστος 2014).

Το πρόβλημα της  εύρεσης εξειδικευμένου μεταφραστικού Κέντρου λύθηκε σχετικά νωρίς. Έτσι  το Φεβρουάριο του 2013 είχαμε στα χέρια μας τη μετάφραση του Κανόνα από τη ρωσοσλαβονική γλώσσα  στην νεοελληνική. Δημοσιεύτηκε δε στο ιστολόγιο –ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΓΝΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΥΣΕΒΕΙΑΣ – για πρώτη φορά θεολογικός σχολιασμός  του Κανόνα.

Παράλληλα άρχισε και η έρευνά μας για υμνογράφο. Στη διάρκεια αυτής της προσπάθειας μάς υποδείχτηκε να γίνει ο έλεγχος της μετάφρασης. Έτσι, «προνοία»  του Οσίου Μαξίμου και «προτάσει» υμνογράφου της των Αλεξανδρέων Εκκλησίας, ήρθαμε σε επαφή με τον Μητροπολίτη Κυρήνης κ.κ.Αθανάσιο, Έξαρχο του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας στην Μόσχα. Ο συγκεκριμένος Μητροπολίτης, με ειδικές σπουδές στη Βυζαντινή υμνογραφία και ποίηση, έχει ιδιαίτερη ευλάβεια στον Άγιο Μάξιμο τον Γραικό και αποδέχτηκε με μεγάλη χαρά και προθυμία τον έλεγχο της μετάφρασης. Αυτό έγινε σε συνεργασία του Σεβασμιοτάτου με ελληνιστές Ρώσους καθηγητές. Έτσι τελικά το καλοκαίρι του 2013 περιήλθε στα χέρια μας, μετά από το σχετικό  έλεγχο, το μεταφρασμένο κείμενο. Οπότε έπρεπε να βρεθεί ο υμνογράφος εκείνος  που θα αναλάμβανε την μεταφορά του Κανόνα από τη νεοελληνική στην Ορθόδοξη υμνογραφική γλώσσα.

Αυτό όμως το γεγονός, δημιουργούσε δυσκολίες πολλές στους υμνογράφους, γιατί τους έβαζε όρια και περιορισμούς. Έπρεπε να μεταφέρουν  υμνογραφικά τη θεολογική γλώσσα  και να αποδώσουν τις σκέψεις και τα συναισθήματα  ενός Αγίου της Εκκλησίας μας.

Η επιλογή του υμνογράφου

Τον καθηγητή και υμνογράφο κ.Αντώνιο Μάρκου τον γνωρίζαμε από τις δραστηριότητες του Αγιολογικού Κέντρου «΄Οσιος Συμεών ο Μεταφραστής». Ιδιαίτερα γνωρίζαμε  τη συγγραφική  και υμνογραφική  δραστηριότητα του κ.Καθηγητή  για τους Ρώσους Αγίους, τις θαυματουργικές εικόνες της Θεοτόκου στην Ρωσία κ.α. Επίσης η ενασχόλησή μας  με τους  Ηπειρώτες νεομάρτυρες μάς έφερε σε επαφή με τον άγνωστο νεομάρτυρα Άγιο Νικόλαο τον εξ Ιωαννίνων, ο οποίος μαρτύρησε στη Σόφια και του οποίου την ακολουθία συνέθεσε ο κ. Α. Μάρκου. (Συμπεριλαμβάνεται δε η συγκεκριμένη ακολουθία στην εκδοθείσα διπλωματική εργασία του Αρχιμ. του Οικουμενικού θρόνου π. Θωμά Ανδρέου,  με τίτλο ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ. Ο  Πανοσιολογιότατος  συγγραφέας   αφιερώνει την εργασία του   στον  Παναγιότατο  Οικουμενικό  Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο  και  εκείνος  επιδαψιλεύει  τις  ευχές  του προς  το συγγραφέα  διά  δύο  Πατριαρχικών  Γραμμάτων, τα  οποία  δημοσιεύονται  εισαγωγικά).

Βρισκόμαστε στον Μάρτιο του 2014.Η μέχρι τότε έρευνα για υμνογράφο ήταν άκαρπη.Τα υμνογραφικά κείμενα του κ.Καθηγητή προς την Παναγία και ιδιαίτερα ο  Παρακλητικό Κανόνας  της Παναγίας του Καζάν, τον οποίο διαβάζαμε εκείνο τον καιρό, μας οδήγησαν στην απόφαση  να προτείνουμε την ανάθεση της εργασίας  μεταφοράς του κανόνα από την νεοελληνική γλώσσα στην Ορθόδοξη υμνογραφική, στο συγκεκριμένο υμνογράφο. Ο κ. καθηγητής αποδέχτηκε με μεγάλη χαρά την πρότασή μας και έτσι ξεκίνησε η νέα φάση της εργασίας, που ήταν και η πιο δύσκολη, λόγω της πρωτοτυπίας του εγχειρήματος.

Όμως, η Θεομητορική μεσιτεία και προστασία  της Παναγίας του Καζάν καθώς και η πρόνοια  του Αγίου  διέλυσαν κάθε εμπόδιο και κάθε δυσκολία που παρουσιαζόταν. Έτσι ο κ. Καθηγητής μάς παρέδωσε τον Μάιο του 2014 ολοκληρωμένο το έργο σε δύο κανόνες. Ένα στον τέταρτο ήχο και ένα στον πλάγιο δ.

Μικρό δείγμα εργασίας του υμνογράφου δημοσιεύουμε στη συνέχεια

Ρωσικό Πρότυπο.Αυτός, που με το μάννα έθρεψε τον Ισραήλ στην έρημο παλιά και τη ψυχή μου, Δέσποτα, γέμισε με το Πνεύμα το Πανάγιο, για να Σε υπηρετώ θεάρεστα πάντοτε.

Τροπάρια. Ἦχος πλ. δ’. Ὑγράν  διοδεύσας.

  θρέψας τῷ μάννᾳ τόν Ἰσραήλ,* ἐν  ἐρήμῳ  πάλαι,* Σύ νῦν πλήρωσον  τήν ἐμήν*  ψυχήν, Δέσποτα, Πνεύματος Ἁγίου,* ἵν’ εὐαρέστως θεραπεύω Σοι πάντοτε.

Ρωσικό πρότυπο.

Την σωτηρία μου από τα καταστροφικά πάθη και πνεύματα που συνεχώς βασανίζουν την ψυχή μου  σε Σένα, παμμακάριστε Παράκλητε, σαν Θεό επαφίω.

Δόξα Σοι, ὁ  Θεός  ἡμῶν, δόξα  Σοι.

Νενίκημαι, Παράκλητε Ἀγαθέ,* ὑπό  τῶν  πνευμάτων*  καί παθῶν τῶν  ὀδυνηρῶν,* ἅτινα  κολάζουσι ψυχήν  μου·* ἡ  σωτηρία  μου ὁ Θεός, Σοί ἀφίημι.

Ρωσικό πρότυπο.

Από τη δίνη των κάθε είδους άνομων λογισμών σκοτισμένος πικρά, Σε παρακαλώ να με απαλλάξεις από τη θέληση της καταστροφικής αυτής ασθένειας.

Δόξα Σοι, ὁ  Θεός  ἡμῶν, δόξα  Σοι.

σκότισμαι  τῇ δίνῃ  τῶν  λογισμῶν* τῶν τῆς ἀνομίας* και νῦν πτῶμα κεῖμαι οἰκτρόν·* ὅθεν ἱκετεύω Σε  ρυσθῆναι* τῆς  ἀσθενείας  αὐτῆς ἥ  κατέχει  με.

———————————————————————————–

Ο έλεγχος των υμνογραφημάτων έγινε από το Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Κυθήρων κ.κ.Σεραφείμ, που είναι και ό ίδιος υμνογράφος. Ο μουσικολογικός έλεγχος και οι αντίστοιχες διορθώσες έγιναν από το Μουσικοδιδάσκαλο κ. Γ. Χρονόπουλο.

Και τέλος το εισαγωγικό σημείωμα, που αναφέρεται στο βίο και την πολιτεία του Οσίου Μαξίμου του Γραικού ανέλαβε, μετά από πρότασή μας ο Κ.Βλάσιος Σαββίδης, Ομότιμος καθηγητής τοῦ Ca.S.University της Σχολῆς Ἑλληνικῶν Σπουδών, της έδρας τῆς Κλασσικής Φιλολογίας.

p_Athanasiou_ex11753 ΦΩΤΟ-page-001

Την έκδοση  του βιβλίου ανέλαβε ο Εκδοτικός Οίκος ΣΤΑΜΟΥΛΗ, που έχει και την αποκλειστική διάθεση των αντιτύπων.

Βιβλιοπωλεία: Αθήνα: Ἀβέρωφ 2, τ.κ. 10433, τηλ.: 2105238305,fax: 2105238959

Πειραιάς: Καραολή & Δημητρίου 87, τ.κ. 18534, τηλ.: 2104227504, fax: 2104227577

Email: info@stamoulis.gr

Έτσι ολοκληρώθηκε η προσπάθεια της Ά Έκδοσης του Παρακλητικού Κανόνα στο Θείο και Προσκυνούμενο, Πανάγιο και Παράκλητο Πνεύμα του Αγίου Μαξίμου του Γραικού.

Το βιβλίο κατοχυρώθηκε ΙSΒΝ: 978-960-93-6214-6  στην Εθνική Βιβλιοθήκη και έχουν κατατεθεί αντίτυπα στα σπουδαστήρια Θεολογικών, Εκκλησιαστικών  και Φιλολογικών  σχολών.

 

Μία αξιοσημείωτη λεπτομέρεια.

Αρχικός μας σκοπός ήταν να συμπεριλάβουμε στο βιβλίο ολόκληρο το κείμενο στη Ρωσοσλαβονική γλώσσα. Η έρευνά μας έδειξε ότι το κείμενο αυτό βρίσκεται σε βιβλίο στην Ιερά Μονή Χιλανδαρίου στο Άγιο Όρος.

Την 29η Απριλίου 2014 υποβάλλαμε στην Ιερά Μονή αίτηση με την οποία ζητούσαμε να μας παραχωρηθεί είτε σε φωτοτυπική είτε σε ηλεκτρονική μορφή το κείμενο του συγκεκριμένου Κανόνα, προκειμένου να εξασφαλίσουμε καλύτερη ανάλυση για να χρησιμοποιηθεί στην Έκδοση. Στις 26 Ιουνίου η Μονή μας ενημέρωσε ότι: «….το συγκεκριμένο κείμενο δεν υπάρχει στον κατάλογο της βιβλιοθήκης της Μονής.Ένα αντίγραφο του κειμένου (προσωπικό) υπηρχε σε κελί μοναχού Σ. (αναφέρεται το όνομά του) και αυτό κάηκε μαζί με το κελί του στην μεγάλη πυρκαγιά του 2004..»

Έτσι αναγκαστήκαμε να δημοσιεύσουμε μόνο ένα μικρό μέρος του Κανόνα,επειδή η μορφή του Κανόνα που είχαμε στα χέρια μας δεν εξασφάλιζε καλή ανάλυση για έκδοση ολόκληρου του κειμένου.

Ήδη όμως εξασφαλίσαμε από ρωσικές πηγές ολόκληρο τον Κανόνα σε ηλεκτρονική μορφή και θα χρησιμοποιηθεί σε μελλοντική έκδοση.

Εὐχαῖς Μαξίμου θεράποντος Σῆς δόξης,*

δόξης οὐρανίου τοῖς  δούλοις Σου παράσχου,*

Παράκλητε Ἀγαθέ· Πατρός τοῦ Προανάρχου,*

Υἱοῦ τε Συνανάρχου, ἐν ᾯ ἐπαναπαύει,*

Σύνθρονε, Ὁμοούσιε καί  Ὁμόδοξε Θεότης

Κόπον τόν ἐλάχιστον δέχου ἀντί πταισμάτων*

λῦτρον, Ἀγαθέ, τάλαινος  Ἀντωνίου·*

Δημήτριον θύτην δέ, οἰκογενεῖς  αὐτοῦ τε,*

σκέπε  καί  διάσωζε τῶν προσβολῶν Βελίαρ·*

οὗτος γάρ ἔσχεν φωτισμόν, τόν παρά Σοῦ, ποιῆσαι*

τήνδε  τήν  ἀνασύνθεσιν, Κανόνος πρός  Σήν Χάριν.

Πρεσβείαις τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Μαξίμου τοῦ Γραικοῦ,

Παράκλητε Ἀγαθέ, φώτισον ἡμᾶς τῷ φωτί Σου. Ἀμήν.

ΚΑΝΩΝ ΠΑΡΑΚΛΗΤΙΚΟΣ ΕΙΣ ΤΟ ΘΕΙΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝΟΝ,ΠΑΝΑΓΙΟΝ ΚΑΙ  ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΝ ΠΝΕΥΜΑ.

Γιά πρώτη φορά τό ἄγνωστο κείμενο τοῦ Ἁγίου Μαξίμου τοῦ Γραικοῦ ἀπό τή Ρωσοσλαβονική γλῶσσα στήν Ὀρθόδοξη Ἑλληνική ὑμνογραφική γλῶσσα!

 

Εμπροσθόφυλλο 001

Βιβλιοπαρουσίαση

Πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Ἀθανασίου.

Πρεσβυτέρας Χαρούλας Τσουλιάη.

Ἰδιαίτερες εὐχαριστίες ὀφείλουμε στόν «ἐν Τριάδι  δωρεοδότην Θεόν», πού  μᾶς ἀξίωσε, νά φέρουμε σέ πέρας τήν προσπάθεια ἔκδοσης τοῦ Παρακλητικοῦ Κανόνα στό Πανάγιο Πνεῦμα τοῦ  Ὁσίου Πατρός ἡμῶν Μαξίμου τοῦ Γραικοῦ, στήν ἑλληνική  ὑμνογραφική γλῶσσα, μέ σκοπό νά συνεχίσουμε τήν προβολή τοῦ ἄγνωστου «ἐν πολλοῖς» ἔργου τοῦ Ἁγίου.

Ἡ συγκεκριμένη ἔκδοση τοῦ Παρακλητικοῦ Κανόνα στό Πανάγιο Πνεῦμα ἔχει πολύ μεγάλη σημασία καί γιά τούς παρακάτω κυρίως λόγους.

Α. Εἶναι ὁ μοναδικός Παρακλητικός Κανόνας πρός τό Πανάγιο Πνεῦμα, πού ὑπάρχει στήν Ἐκκλησιαστική ὑμνογραφία. Ὁ  Ἅγιος Μάξιμος ὁ Γραικός εἶναι ὁ πρῶτος πού συνέθεσε, ὡς μοναχός στή Μονή Βατοπαιδίου, Παρακλητικό Κανόνα στόν Τίμιο Πρόδρομο, ἀλλά καί ὁ   πρῶτος πού συνέθεσε παρακλητικό κανόνα στό Πανάγιο Πνεῦμα, ὡς ἔγκλειστος στή Μονή  Βολοκολάμσκ.

Β. Τό ὑμνογραφικό κείμενο δίνεται γιά πρώτη φορά στό Χριστεπώνυμο πλήρωμα στήν ἑλληνική ὀρθόδοξη ὑμνογραφική γλῶσσα, γιά προσευχητική χρήση, μετά ἀπό 462 χρόνια ἀπό τή σύνθεσή του στή ρωσοσλαβονική.

 «.Ὁ Κανών εἰς τό Ἅγιον Πνεῦμα – γραφείς ἀρχικῶς κατά τήν πρώτη φυλάκισί του στήν Μονή Βολοκολάμσκ ὑπό τοῦ ἐγκλείστου Μοναχοῦ Μαξίμου, κάτω ἀπό πολύ αὐστηρές συνθῆκες, μέ κάρβουνο στόν τοῖχο τοῦ κελλίου του στήν ἑλληνική γλῶσσα, μετά τήν ἀπελευθέρωσί του καί τήν ἐν τῷ μεταξύ ἐκμάθησι τῆς Ρωσικῆς γλώσσης, μεταγλωττισθείς στήν Ρωσική του μορφή – εἶναι πρωτότυπος καί περισπούδαστος διά τά ὑψηλά θεολογικά του νοήματα..» (Ἀπό τόν πρόλογο τοῦ Μητροπολίτη  Κυθήρων κ.Σεραφείμ)

Τό ἔργο εἶναι συλλογικό καί ἡ ἔκδοση ἔγινε «προνοίᾳ, κόποις καί συνδρομῇ», τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Ἀθανασίου, Καθηγητοῦ Χημικοῦ, καί τῆς Πρεσβυτέρας Χαρούλας Τσουλιάη, Καθηγητρίας Φιλολόγου (Ἄρτα 2014).

Ἡ μετάφραση τοῦ κειμένου ἀπό τή Ρωσοσλαβονική στή νέα ἑλληνική γλῶσσα ἔγινε ἀπό εἰδικό μεταφραστικό κέντρο. Ὁ ἔλεγχος τῆς μετάφρασης ἔγινε ἀπό Ρώσους Ἑλληνιστές καθηγητές «προνοίᾳ τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κυρήνης κ.κ. Ἀθανασίου» μετά ἀπό παράκλησή μας καί ἡ μετατροπή τοῦ νεοελληνικοῦ κειμένου στήν  Ὀρθόδοξη  ὑμνογραφική γλῶσσα εἶναι ἔργο τοῦ καθηγητῆ καί ὑμνογράφου  κ. Ἀντωνίου  Μάρκου στό πλαίσιο τῶν δραστηριοτήτων τοῦ Κέντρου Ἁγιολογικῶν μελετῶν «Ὅσιος Συμεών ὁ μεταφραστής».

Ὁ μουσικολογικός ἔλεγχος τοῦ Κανόνα ἔγινε ἀπό τόν Πρωτοψάλτη καί Μουσικοδιδάσκαλο κ.Γεώργιο Χρονόπουλο καί ἡ φιλολογική ἐπιμέλεια τῶν κειμένων ἔγινε ἀπό τήν πρεσβυτέρα Χαρούλα Τσουλιάη, καθηγήτρια φιλόλογο.

Ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κυθήρων κ.κ.Σεραφείμ, πού προλογίζει τό βιβλίο σημειώνει:

« …Τόσον ἡ ἐπανασύνθεσις τοῦ ἀρχικοῦ Κανόνος, ὅσον καί ἡ σύνθεσις τοῦ προσφάτου, ἀποτελοῦν πνευματικά ἐπιτεύγματα εἰς δόξαν τοῦ Εὐλογητοῦ Θεοῦ καί τοῦ Προσκυνητοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἡ ἀποκατάστασις τοῦ Κανόνος τοῦ Ἁγίου μετρικῶς καί τονικῶς, παρά τάς δυσχερείας τοῦ πράγματος, θεωρεῖται λίαν φιλότιμος καί ἐπιτυχής».

Χαρακτηριστικά τοῦ βιβλίου

 Σχῆμα: 17χ24
Ἀριθμός σελίδων 144
IBSN 978-960-93-6214-6
Ἐκτύπωση Ἐσωτερικό 4 χρώματαἘξωτερικό 4 χρώματα
Χαρτί σαμουά 120 γραμμαρίωνἘξώφυλλο μέ αὐτιά, velvet 350 γραμμαρίων.
   

 

Στό βιβλίο ὑπάρχουν καί  οἱ  ἑξῆς εἰκόνες:

1. Ἐμπροσθόφυλλο: ἡ περίφημη εἰκόνα τῆς Ἁγίας Τριάδος, ἔργο τοῦ ὁσ. Ἀνδρέου Ρουμπλιώφ (15ος αι.). Μόσχα, Πινακοθήκη Τρετιακώφ.

2. Ὀπισθοφύλλο: Μόσχα, Σερκίγιεβ Ποσάντ, Λαύρα Ἁγίας Τριάδος – ἁγ. Σεργίου  (1345 κ.ε.)· ὁ Ναός τοῦ Ἁγίου Πνεύματος (1476/77), ὅπου καί ὁ τάφος τοῦ ἁγ. Μαξίμου τοῦ Γραικοῦ (+  1556).

3. Ὁ Ἅγιος Μάξιμος γράφει μέ κάρβουνο στόν τοῖχο τῆς φυλακῆς τόν Κανόνα στό  Ἅγιο Πνεῦμα. (Ἔργο καί εὐγενική προσφορά τοῦ ἠπειρώτη  ἁγιογράφου κ.Κ.Τάμπη).

4. Ἄγγελος μεταλαμβάνει στή φυλακή τόν Ἅγιο Μάξιμο τόν Γραικό. (Ἔργο καί εὐγενική προσφορά τοῦ ἠπειρώτη ἁγιογράφου κ.Κ.Τάμπη).

5. Ἄγγελος παρηγορεῖ  στή φυλακή τόν Ἅγιο Μάξιμο τόν Γραικό. (Ἔργο καί εὐγενική  προσφορά τοῦ ἁγιογράφου κ. Γ.Κόρδη)

6. Ἡ λάρνακα μέ τά λείψανα τοῦ Ἁγ. Μαξίμου στή Ρωσία, ὅπου ὑπάρχει γραμμένο τό ἀπολυτίκιο τοῦ Ἁγίου στή Ρωσική γλῶσσα.

7. Δύο ακόμα πρωτότυπες Ρωσικές εἰκόνες τοῦ Ἁγίου καί εἰκόνες τῶν μονῶν Volokolamsk καί Otroch.

Περιεχόμενα τοῦ βιβλίου

Τό βιβλίο διαιρεῖται σέ πέντε μέρη, μέ περιεχόμενα ὅπως φαίνονται στή συνέχεια:

ΜΕΡΟΣ – Α -

Περιλαμβάνει:

-Χαιρετισμό τοῦ Μητροπολίτου Κυρήνης κ.κ. Ἀθανασίου, Ἐξάρχου τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας στή Μόσχα.

-Πρόλογο  τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κυθήρων κ.κ.Σεραφείμ.

-Εἰσαγωγικό σημείωμα γιά τό βίο, τίς διώξεις καί τό ἔργο τοῦ Αγ.Μαξίμου τοῦ Γραικοῦ καθώς καί φιλολογικό σχολιασμό τοῦ κανόνα, τοῦ ὁμοτίμου καθηγητοῦ  Βλασίου Σαββίδη, τοῦ Ca.S.University τῆς Σχολῆς Ἑλληνικῶν Σπουδῶν, στήν ἕδρα τῆς Κλασσικῆς Φιλολογίας .

-Ἀπόσπασμα τοῦ Κανόνα στή Ρωσοσλαβονική γλῶσσα.

ΜΕΡΟΣ – Β -

Περιλαμβάνει τά παρακάτω ἄρθρα τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου Δημητρίου Ἀθανασίου:

-Σύντομα ἱστορικά στοιχεῖα τοῦ Κανόνα πρός τό Ἅγιο Πνεῦμα τοῦ  Ἁγ.Μαξίμου τοῦ Γραικοῦ.

-Ὑμνογραφικά χαρακτηριστικά τοῦ Κανόνα.

-Θεολογικό σχολιασμό τοῦ Κανόνα.

-Τήν πνευματική προσωπογραφία τοῦ  Ἁγ. Μαξίμου τοῦ Γραικοῦ, μέσα ἀπό ἕνα ὑμνογραφικό ποίημα τοῦ Γέροντος Ἰωσήφ τοῦ Βατοπαιδινοῦ.

ΜΕΡΟΣ – Γ -

Περιλαμβάνει τόν Κανόνα στό Παράκλητο Πνεῦμα τοῦ Ἁγ. Μαξίμου τοῦ Γραικοῦ, Ποίημα τοῦ καθηγητῆ  κ. Ἀντωνίου Μάρκου.

Στό σχετικό εἰσαγωγικό σημείωμα ὁ ὑμνογράφος Καθηγητής κ. Ἀντώνιος Μάρκου μεταξύ τῶν ἄλλων σημειώνει καί τά ἑξῆς:

«Μελετῶντας  τήν νεοελληνική  μετάφραση τοῦ Ρωσικοῦ  κειμένου, διαπιστώσαμε ὅτι ἡ παράθεση ἀπό τόν ἅγ. Μάξιμο τῶν Εἱρμῶν τοῦ  ἰαμβικοῦ Κανόνος τῆς ἑορτῆς τῆς Πεντηκοστῆς, ποιήματος Ἰωάννου τοῦ Ἀρκλᾶ («Θείῳ καλυφθείς ὁ βραδύγλωσσος γνόφῳ…» κ.λ.π.), σέ ἦχο Τέταρτο, μᾶς ὑποχρέωνε νά  συνθέσουμε  καί  τά  Τροπάρια  βάσει τῶν Εἱρμῶν, ὁπότε  προέκυπτε ἕνας νέος ἰαμβικός Κανόνας, σέ «ἐν πολλοῖς»  ἄγνωστο ὅμως  μέλος  στό  εὐρύ κοινό. Γιά τοῦτο ὁδηγηθήκαμε  στήν  ἀπόφαση  τῆς  συνθέσεως  καί  ἑνός  δευτέρου  Κανόνος, κατά  τό  παγκοίνως  γνωστό μέλος  τοῦ  Μικροῦ  Παρακλητικοῦ  Κανόνος  στήν Ὑπεραγία  Θεοτόκο («Ὑγράν  διοδεύσας…» κ.λ.π.), σέ ἦχο πλάγιο τοῦ Τετάρτου.  Ὁ δεύτερος  αὐτός  Κανόνας παρατέθηκε κατά  Ὠδή, ἀμέσως  μετά  τήν  ἀντίστοιχη  Ὠδή  τοῦ  πρώτου  Κανόνος (ὅπως  συνήθως  συμβαίνει στόν Ὄρθρο, σέ μνῆμες  Ἁγίων ἤ Ἑορτές  πού  τιμῶνται  μέ  δύο  Κανόνες).  Καί  στίς  δύο περιπτώσεις διατηρήθηκε  τό  ὕφος  καί  τό  πνεῦμα  τοῦ  ἁγ. Μαξίμου  καί  καταβλήθηκε  προσπάθεια  νά  χρησιμοποιηθοῦν οἱ  βασικές  λέξεις (ρήματα, ἐπίθετα)  τοῦ Ρωσικοῦ  κειμένου.

Ὁ ὁμότιμος καθηγητής κ.Βλάσιος Σαββίδης σχολιάζοντας τό σχετικό ποίημα γράφει :

«..Τό  ὑπό παρουσίασιν νέον ἔργον τοῦ  ἀγαπητοῦ συναδέλφου, ἐδικαίωσεν πλήρως τάς προσδοκίας μας. Πρόκειται περί  ἔργου μεγάλου, διότι  ἐπέτυχεν  εἰς  τήν  προσπάθειαν  τῆς  μεταφορᾶς  τοῦ  ἀσκητικοῦ πνεύματος, τοῦ μοναχικοῦ ἤθους, τοῦ  γλαφυροῦ ὕφους  καί  τῆς  θεολογικῆς  σκέψεως  τοῦ  πρώτου  ποιητοῦ  του ἁγ. Μαξίμου τοῦ Γραικοῦ. Μάλιστα ὁ Κανών, ἀποτελούμενος  εἰς  τήν  νέαν  του  μορφήν ἀπό  δύο  νέους  Κανόνας, ἀναδεικνύει τόν μεγάλον βαθμόν δυσκολίας τοῦ ἐγχειρήματος.

Τό  ὑμνογραφικόν  ἔργον  τοῦ  συναδέλφου Ἁγιολόγου  καί Ὑμνογράφου, διακρίνεται  γενικῶς διά τήν  κομψότητα  τοῦ  ποιητικοῦ  λόγου, τήν πυκνότητα  τῶν νοημάτων, τήν εὑρηματικότητα  τῶν  ἰδεῶν  καί  τήν  ἐν  συντομίᾳ περιεκτικότητα (ἡ ὁποία εἶναι τό κύριον – κατά  τήν γνώμην μου – χαρακτηριστικόν  του).

Τά φιλολογικά  στοιχεῖα  εἰς τό  ὅλον ἔργον  (προσφωνήσεις εὐλαβείας,  μεταφορικά σχήματα,  παρομοιώσεις, ποιητικά ἐπίθετα, εἰκόνες,  ἀποστροφές, ἀντιθέσεις, κ.λ.π.) εἶναι  ἐμφανέστατα  καί πυκνά. Κατά τήν μεταφοράν  τοῦ Κανόνος  τοῦ  ἁγ. Μαξίμου εἰς  τούς  δύο  νέους  Κανόνας, ὁ νέος Ὑμνογράφος  ἐπέτυχεν τόν  σεβασμόν  εἰς  τό  ὅλον  πνεῦμα  τοῦ  ἁγίου  Ποιητοῦ.»

ΜΕΡΟΣ – Δ -

Περιλαμβάνει σχετικό μουσικό παράρτημα τοῦ Πρωτοψάλτου καί Μουσικοδιδασκάλου κ.Γεωργίου Χρονόπουλου.

ΜΕΡΟΣ – Ε –  (Παράρτημα)

Περιλαμβάνει Χαιρετισμούς στόν  Ἅγιο Μάξιμο τόν Γραικό. Ἔργο καί αὐτό τοῦ καθηγητῆ  Ἀντωνίου Μάρκου, πού γιά πρώτη φορά δημοσιεύονται!

Ἡ κεντρική διάθεση τοῦ βιβλίου γίνεται:Α. Ἀπό τίς Ἐκδόσεις Σταμούλη

Βιβλιοπωλεῖα:

Ἀθήνα: Ἀβέρωφ 2, τ.κ. 10433, τηλ.: 2105238305, fax: 2105238959

Πειραιάς: Καραολή & Δημητρίου 87, τ.κ. 18534, τηλ.: 2104227504, fax: 2104227577

Email: info@stamoulis.gr

Β. Ἀπό τόν π. Δημήτριο Ἀθανασίου.

e-mail ἐπικοινωνίας: fdathanasiou@gmail.com

 

Οπισθόφυλλο 001
Ἀντί ἐπιλόγου.

«…Συγχαίροντες ἀπό καρδίας τόσον τούς ἐλλογιμωτάτους κ. κ. Καθηγητάς Ἀντώνιον Μάρκου, Διευθυντήν τοῦ Ἁγιολογικοῦ Κέντρου «ΟΣΙΟΣ ΣΥΜΕΩΝ Ο ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗΣ» καί χαρισματικόν Ἁγιολόγον – Ὑμνογράφον καί Βλάσιον Σαββίδην, διά τό ἄρτιο καί ἐμπεριστατωμένο Εἰσαγωγικό Σημείωμα τῆς παρούσης Ὑμνογραφικῆς ἐκδόσεως, ὅσον καί τόν Αἰδεσιμολ. Πρωτοπρεσβύτερο π. Δημήτριο Ἀθανασίου μετά τῆς εὐλαβεστάτης Πρεσβυτέρας του, διά τήν θεοφιλῆ πρόνοια καί τήν συνεργασία των μετά τοῦ εἰρημένου Ὑμνογράφου, εὐχόμεθα διαπύρως ὅπως τό Πανάγιον καί Ζωοποιόν καί Παντοδύναμον Πνεῦμα, ὁ εἷς τῆς Τριάδος Θεός, τό ὁμότιμον καί ὁμόδοξον τῷ Πατρί καί τῷ Υἱῷ, τό φωτίζον καί στηρίζον καί ἁγιάζον τάς ψυχάς ἡμῶν, εἰρηνεύῃ καί ποδηγετῇ τήν Μίαν Ἁγίαν Καθολικήν καί Ἀποστολικήν τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίαν, πρός τόν εὔδιον ἐν οὐρανοῖς λιμένα καί τούς πιστούς εἰς «νομάς χαρισμάτων».

                                                                                                                 

                                                                          † Ὁ Κυθήρων Σεραφείμ

 

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟΥ.

Γίνεται γνωστό στους αγαπητούς αναγνώστες ότι, λόγω της σπουδαιότητας της παραπάνω έκδοσης, δεν θα γίνονται αναρτήσεις  στο συγκεκριμένο ιστολόγιο μέχρι τέλος Αυγούστου 2014.

Οι προγραμματισμένες δημοσιεύσεις και άλλα άρθρα θα αναρτώνται στα παρακάτω ιστολόγιά μας.

Α.e-ΘΕΟΤΟΚΑΡΙΟ.e-theotokario.blogspot.com

Β.ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ.fdathanasiou-parakatathiki.blogspot.com

π. Δ. Α

 

  ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ   ΤΗΣ ΜΕΤΑΚΟΜΙΔΗΣ ΤΩΝ ΤΙΜΙΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ   ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ   ΜΑΞΙΜΟΥ ΓΡΑΙΚΟΥ, ΤΟΥ ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΝΟΥ ΕΙΣ ΤΗΝ ΙΕΡΑΝ ΑΥΤΟΥ ΜΕΤΑΝΟΙΑΝ

 

 

20120814-M020

 

 

Ἐποιήθη ἐν Ἁγίῳ Ὄρει τοῦ Ἄθωνος ὑπὸ Ἀθανασίου ἱερομονάχου Σιμωνοπετρίτου,

Ὑμνογράφου τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας

αἰτήσει τοῦ ἁγίου Καθηγουμένου τῆς Ἱ.Μ. Μ. τοῦ Βατοπαιδίου

Πανοσιολογιωτάτου ἀρχιμανδρίτου κ.κ. Ἐφραίμ.

 

 

(ἐν ᾗ συμπεριελήφθη εἷς κανὼν καί τινα τροπάρια ἐκ τῆς ἀκολουθίας τῆς κυρίας μνήμης τοῦ Ἁγίου, Ποίημα Γέροντος Ἰωσὴφ Μοναχοῦ Βατοπαιδινοῦ)

 

 

20120814-M019

 

 

* 1997 – ,αϠϞζ´ *

 

 

Τῇ 12ῃ τοῦ μηνὸς Ἰουλίου μνήμη τῆς ἐκ τῆς λαύρας τοῦ Ὁσίου Σεργίου τῆς Ρωσίας εἰς τὴν ἱερὰν Μονὴν τοῦ Βατοπαιδίου μετακομιδῆς τῶν τιμίων λειψάνων τοῦ Ὁσίου καὶ Θεοφόρου Πατρὸς ἡμῶν Μαξίμου τοῦ Βατοπαιδινοῦ, τοῦ νέου ὁμολογητοῦ, τοῦ ἐπικληθέντος «Γραικοῦ».

 

 

 

ΕΝ Τῼ ΜΙΚΡῼ ΕΣΠΕΡΙΝῼ

 

Εἰς τὸ Κύριε ἐκέκραξα ἱστῶμεν στίχους δ´καὶ ψάλλομεν τὰ ἐξῆς προσόμοια. Ἦχος α´. Τῶν οὐρανίων ταγμάτων. (Γ. Ἰωσήφ)

Τῇ φιλοσόφῳ σπουδῇ σου, τὸν ἔξω ἄνθρωπον, ἐπλούτησας θεόφρον, καὶ ἀσκήσει τὴν χάριν, τῶν θείων ἀποστόλων ἔνδον λαβών, Ἐκκλησίας τὸ πλήρωμα, ταῖς διδαχαῖς σου, στηρίξας ἀθλητικῶς, ταύτας Μάξιμε ἐσφράγισας.

 

Τὴν τῶν πατέρων ζηλώσας, θείαν παράδοσιν, πράξει καὶ θεωρίᾳ τὸν σὸν βίον τυπώσας, ἐσφράγισας ἀγάπῃ λαοὺς νουθετῶν, καὶ Ἐκκλησίας τὰ δόγματα, τῇ θεολόγῳ σου γλώσσῃ ἐπικροτῶν, γῆς πρᾳέων κατηξίωσαι.

 

Τοῦ Βαπτιστοῦ σὺ τὸν ζῆλον, ἐκμιμησάμενος, μετάνοιαν διδάσκεις τοῖς λαοῖς θεῖε πάτερ, πλὴν φθόνῳ τῶν κρατούντων διαβληθείς, τῇ εἰρκτῇ κατακέκλεισαι, χρόνους τριάκοντα Μάξιμε καὶ εὐχαῖς, ἐπεσφράγισας τὸν βίον σου.

(Ἀθανασίου)

ς ἱερώτατον θρέμμα, Βατοπαιδίου Μονή, σήμερον πάτερ θεῖε, ἐκ Ρωσίας ἐλθόντα, διὰ σεπτῶν λειψάνων σὲ ἐν χαρᾷ, ὑποδέχεται Μάξιμε, καὶ ὥσπερ μήτηρ ἐν κόλποις τοῖς ἑαυτῆς, τεκνικῶς σε ἀγκαλίζεται.

 

Δόξα. Ἦχος πλ. β´.  (Γ. Ἰωσήφ)

Τὸ τῆς Μεγίστης Μονῆς ἡμῶν κάλλιστον θρέμμα, Μάξιμον τὸν ἱερώτατον, τὸν διπλῆν τὴν χάριν λαβόντα, ὁσίου τε καὶ διδασκάλου, καὶ τῇ καλῇ ὁμολογίᾳ τὸν βίον ἐπισφραγίσαντα, ἐπαινέσωμεν σήμερον φιλεόρτως, τὴν θήκην τῶν τιμίων αὐτοῦ λειψάνων ἐκ Ρωσίας ὑποδεχόμενοι. Ὃτι καὶ αὐτὸς πρεσβεύει, σὺν τοῖς λοιποῖς ἡμῶν Πατράσιν, ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν.

 

Καὶ νῦν. Θεοτοκίον. Ὁ αὐτός.

Θεοτόκε σὺ εἶ ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινή, ἡ βλαστήσασα τὸν καρπὸν τῆς ζωῆς. Σὲ ἱκετεύομεν, πρέσβευε Δέσποινα, μετὰ τοῦ θεοφόρου, καὶ πάντων τῶν Ἁγίων, ἐλεηθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

 

Εἰς τὰ Ἀπόστιχα.

 

Στιχηρὰ ἰδιόμελα.

Ἦχος β΄. Οἶκος τοῦ Ἐφραθᾶ.

Χαίρει ἡ Ἱερά, Μονὴ Βατοπαιδίου, Μάξιμε δεχομένη, τὰ θεῖα λείψανά σου, ἐκ τῆς Ρωσίας ἥκοντα.

 

Στίχ. Ὑπομένων ὑπέμεινα τὸν Κύριον καὶ προσέσχε μοι, καὶ εἰσήκουσε τῆς δεήσεώς μου.

στεψεν ὁ Χριστός, τὴν πάντιμόν σου κάραν, ἐν τῆς διδασκαλίας, καὶ τῆς ὁμολογίας, τῷ στέφει πάτερ Μάξιμε.

 

Στίχ. Καὶ ἔστησεν ἐπὶ πέτραν τοὺς πόδας μου, καὶ κατεύθυνε τὰ διαβήματά μου.

Χάριν πνευματικήν, βρύουσι λείψανά σου, Μάξιμε θεοφόρε, Βατοπαιδίου θρέμμα, καὶ Ἄθωνος τὸ καύχημα.

 

Δόξα. Ἦχος α´.  (Γ. Ἰωσήφ)

Τοῦ Εὐαγγελίου τῆς χάριτος, δόκιμος ἐργάτης ὤφθης, ὡς ἀρετῆς δοχεῖον, Ὅσιε Μάξιμε· τὸν τῆς πίστεως γὰρ σπόρον, κεχερσωμέναις καρ­δίαις καλλιεργήσας, προθέλυμνα ἐξέτεμες, ὀθνείων παραδόσεων ζιζάνια· καὶ καλῶς τὸν ἀγῶνα τελέσας, μαρτυρικοῖς ἄθλοις ἐσφράγισας, τὴν ζωήν σου ἀοίδιμε· καὶ νῦν Ἀγγέλοις συνών, καὶ τοῦ θείου κάλλους ἐντρυφῶν, ὑπὲρ ἡμῶν ἱκέτευε, τῶν τιμώντων τὰ λείψανά σου Ἅγιε.

 

Καὶ νῦν. Θεοτοκίον. Ὁ αὐτός.

Τῇ πρεσβείᾳ, Κύριε, πάντων τῶν Ἁγίων καὶ τῆς Θεοτόκου, τὴν σὴν εἰρήνην δὸς ἡμῖν, καὶ ἐλέησον ἡμᾶς ὡς μόνος οἰκτίρμων.

 

Ἀπολυτίκιον.

Τῆς ἀνακομιδῆς.

Ἦχος γ´. Τὴν ὡραιότητα.

Σεπτῶν λειψάνων σου, τὴν ἀνακόμισιν, ὅσιε Μάξιμε, τελοῦντες σήμερον, ἁγιαζόμεθα ψυχάς, καὶ σώματα προσκυνοῦντες, ταῦτα ὡς τοῦ Πνεύματος, τοῦ Ἁγίου σκηνώματα, καὶ παρακαλοῦμέν σε, Βατοπαίδιον φύλαττε, ἐκ πάσης προσβολῆς τοῦ βελίαρ, ἀδιαλώβητον μακάριε.

 

Θεοτοκίον. Ὁ αὐτός.

Σὲ τὴν μεσιτεύσασαν τὴν σωτηρίαν τοῦ γένους ἡμῶν, ἀνυμνοῦμεν Θεοτόκε Παρθένε· ἐν τῇ σαρκὶ γὰρ τῇ ἐκ σοῦ προσληφθείσῃ, ὁ Υἱός σου καὶ Θεὸς ἡμῶν, τὸ διὰ Σταυροῦ καταδεξάμενος πάθος, ἐλυτρώσατο ἡμᾶς ἐκ φθορᾶς ὡς φιλάνθρωπος.

 

 

ΕΝ ΤΩ ΜΕΓΑΛΩ ΕΣΠΕΡΙΝΩ

 

 

Εἰς τό, Κύριε ἐκέκραξα, ἱστῶμεν στίχ. στ´

καὶ ψάλλομεν στιχηρὰ προσόμοια.

 

Ἦχος β´. Ὅτε ἐκ τοῦ ξύλου σε.

 

Χαίρει ἡ Μονή σου ἡ σεπτή, τὴν ὑποδοχὴν ποιουμένη, θείων λειψάνων σου, Μάξιμε μακάριε, καὶ εὐφροσύνως σκιρτᾷ, εἰς Ρωσίαν γὰρ πέμψασα, τὸ πάλαι στηρῖξαι, πίστιν τὴν ὀρθόδοξον, νῦν ἐν Ὁσίων χορῷ, ἔχει σε συνόμιλον πάτερ, καὶ πρὸς τὸν Χριστὸν μέγαν πρέσβυν, Ὅς σε ἁγιότητι κατέστεψε.

 

Μέτοχος σοφίας κοσμικῆς, γεγονὼς τρισόλβιε πάτερ, καὶ θείου Πνεύματος, τὴν σοφίαν εἴληφας, ταῖς ἀρεταῖς ἀσκηθείς, καὶ ὡς φῶς θεοπύρσευτον, ἐκλήθης φωτίσαι, ἔθνος Ρώσων ὅσιε, ἐπαπειλούμενον, σκότει τῆς ἀγνοίας καὶ ἦθος, στῆσαι τὸ ὀρθόδοξον ὅτε, τοῦτο ταῖς προλήψεσιν ἐσείετο.

 

φις ὁ πλανῶν γένος ἡμῶν, βλέπων τοὺς καρπούς σου ἀγώνων, Μάξιμε ὅσιε, κατὰ σοῦ ἐφρύαξε, δεσμοῖς ἐγκλείσας σε, καὶ παντοίαις κακώσεσιν, ὑπέβαλεν ὅπως, στόμα σου τὸ ἅγιον, τὰ δικαιώματα, πᾶσιν ἐξαγγέλλων ἐμφράξῃ, ἀλλ᾿ ἐματαιώθη εἰς τέλος, τοῦ Κυρίου σφόδρα σε δοξάσαντος.

 

Πόθῳ σου τιμῶμεν τὰ δεσμά, τὴν εἰρκτὴν τὰς θλίψεις τοὺς πόνους, τὴν καταφρόνησιν, ἃ ὑπὲρ τῆς πίστεως ὑπέστης Ὅσιε, δι᾿ αὐτῶν γὰρ ὡμοίωσαι, τοῖς ὅσοι ἀδίκως, ἀληθείας ἕνεκα, πάσχουσιν Μάξιμε· ὅθεν, τὴν σορὸν σῶν λειψάνων, ὡς πηγὴν ἐκβλύζουσαν χάριν, Πνεύματος Ἁγίου προσκυνοῦμέν σου.

 

πιες ποτήριον πικρόν, τῆς ἀγνωμοσύνης θεόφρον καὶ κατακέκλεισαι, χρόνοις πρὸς τριάκοντα, ὥσπερ κακοῦργος εἱρκτῇ, ἀλλ᾿ ὁ Κύριος πέμψας σοι, τὸν Ἄγγελον πάτερ, τὴν ψυχήν σου ηὔφρανε, τῇ ἐξαισίᾳ ὀμφῇ· ὅθεν σε τιμῶμεν ὡς μέγαν, ὁμολογητὴν ἀληθείας, Μάξιμε τρισμέγιστε καὶ πάντιμε.

 

νθος πανευῶδες τοῦ Χριστοῦ, τοῦ Ἁγίου Ὄρους ἡ δόξα, Μάξιμε ὅσιε, κλέος δὲ αἰώνιον, Βατοπαιδίου Μονῆς, ἰσαπόστολε πάντιμε, Ρωσίαν φωτίσας, τῇ διδασκαλίᾳ σου καὶ θείοις δόγμασι, σήμερον λειψάνων σου θήκην, ἐπανακομίζοντας πόθῳ, πάντας κατευλόγει ταῖς πρεσβείαις σου.

 

Δόξα. Ἦχος πλ. β´.

Τῆς Θεολογίας τὴν χάριν εἰληφώς, τὰ βαθέα τοῦ Πνεύματος καλῶς διηρμήνευσας, τῆς δὲ ὑπὲρ Χριστοῦ καλῆς ὁμολογίας ἀξιωθείς, γέγονας διδάσκαλος ὑπομονῆς, Μάξιμε τρισμέγιστε. Ὅθεν τοῖς σεπτοῖς λειψάνοις σου τῆς Χάριτος μεταδοθείσης, ταύτης καὶ οἱ συμμονασταί σου μετέχομεν, τὴν ἀνακόμισίν σου σήμερον φαιδρῶς ἐπιτελοῦντες καὶ δεόμεθα ἐκτενῶς· πρέσβευε Πάτερ ὅσιε, ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν.

 

Καὶ νῦν. Θεοτοκίον. Ἦχος ὁ αὐτός.

Τίς μὴ μακαρίσει σε Παναγία Παρθένε; τίς μὴ ἀνυμνήσει σου τὸν ἀλόχευτον τόκον; ὁ γὰρ ἀχρόνως ἐκ Πατρὸς ἐκλάμψας Υἱὸς μονογενής, ὁ αὐτὸς ἐκ σοῦ τῆς Ἁγνῆς προῆλθεν, ἀφράστως σαρκωθείς· φύσει Θεὸς ὑπάρχων, καὶ φύσει γενόμενος ἄνθρωπος δι᾿ ἡμᾶς· οὐκ εἰς δυάδα προσώπων τεμνόμενος, ἀλλ᾿ ἐν δυάδι φύσεων, ἀσυγχύτως γνωριζόμενος· αὐτὸν ἱκέτευε, σεμνὴ Παμμακάριστε, ἐλεηθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

 

Εἴσοδος, Φῶς ἱλαρόν, τὸ Προκείμενον τῆς ἡμέρας

καὶ τὰ Ἀναγνώσματα.

 

Σοφίας Σολομῶντος τὸ ἀνάγνωσμα.

 

Δικαίων ψυχαὶ ἐν χειρὶ Θεοῦ, καὶ οὐ μὴ ἅψηται αὐτῶν βάσανος. Ἔδοξαν ἐν ὀφθαλμοῖς ἀφρόνων τεθνάναι, καὶ ἐλογίσθη κάκωσις ἡ ἔξοδος αὐτῶν καὶ ἡ ἀφ᾿ ἡμῶν πορεία σύντριμμα. Οἱ δέ εἰσιν ἐν εἰρήνῃ. Καὶ γὰρ ἐν ὄψει ἀνθρώπων ἐὰν κολασθῶσιν, ἡ ἐλπὶς αὐτῶν ἀθανασίας πλήρης. Καὶ ὀλίγα παιδευθέντες, μεγάλα εὐεργετηθήσονται, ὅτι ὁ Θεὸς ἐπείρασεν αὐτοὺς καὶ εὗρεν αὐτοὺς ἀξίους ἑαυτοῦ. Ὡς χρυσὸν ἐν χωνευτηρίῳ ἐδοκίμασεν αὐτοὺς καὶ ὡς ὁλοκάρπωμα θυσίας προσεδέξατο αὐτούς. Καὶ ἐν καιρῷ ἐπισκοπῆς αὐτῶν ἀναλάμψουσι καὶ ὡς σπινθῆρες ἐν καλάμῃ διαδραμοῦνται. Κρινοῦσιν ἔθνη καὶ κρατήσουσι λαῶν, καὶ βασιλεύσει αὐτῶν Κύριος εἰς τοὺς αἰῶνας. Οἱ πεποιθότες ἐπ᾿ αὐτῷ συνήσουσιν ἀλήθειαν, καὶ οἱ πιστοὶ ἐν ἀγάπῃ προσμενοῦσιν αὐτῷ. Ὅτι χάρις καὶ ἔλεος ἐν τοῖς ὁσίοις αὐτοῦ καὶ ἐπισκοπὴ ἐν τοῖς ἐκλεκτοῖς αὐτοῦ.

 

Σοφίας Σολομῶντος τὸ ἀνάγνωσμα.

 

Δίκαιοι εἰς τὸν αἰῶνα ζῶσι, καὶ ἐν Κυρίῳ ὁ μισθὸς αὐτῶν, καὶ ἡ φροντὶς αὐτῶν παρὰ Ὑψίστῳ. Διὰ τοῦτο λήψονται τὸ βασίλειον τῆς εὐπρεπείας καὶ τὸ διάδημα τοῦ κάλλους ἐκ χειρὸς Κυρίου, ὅτι τῇ δεξιᾷ σκεπάσει αὐτοὺς καὶ τῷ βραχίονι ὑπερασπιεῖ αὐτῶν. Λήψεται πανοπλίαν τὸν ζῆλον αὐτοῦ καὶ ὁπλοποιήσει τὴν κτίσιν εἰς ἄμυναν ἐχθρῶν · ἐνδύσεται θώρακα δικαιοσύνην καὶ περιθήσεται κόρυθα κρίσιν ἀνυπόκριτον. Λήψεται ἀσπίδα ἀκαταμάχητον ὁσιότητα, ὀξυνεῖ δὲ ἀπότομον ὀργὴν εἰς ρομφαίαν· συνεκπολεμήσει αὐτῷ ὁ κόσμος ἐπὶ τοὺς παράφρονας. Πορεύσονται εὔστοχοι βολίδες ἀστραπῶν καὶ ὡς ἀπὸ εὐκύκλου τὸξου τῶν νεφῶν ἐπὶ σκοπὸν ἁλοῦνται, καὶ ἐκ πετροβόλου θυμοῦ πλήρεις ῥιφήσονται χάλαζαι. Ἀγανακτήσει κατ᾿ αὐτῶν ὕδωρ θαλάσσης, ποταμοὶ δὲ συγκλύσουσιν ἀποτόμως· ἀντιστήσεται αὐτοῖς πνεῦμα δυνάμεως καὶ ὡς λαῖλαψ ἐκλικμήσει αὐτούς · καὶ ἐρημώσει πᾶσαν τὴν γῆν ἀνομία καὶ ἡ κακοπραγία περιτρέψει θρόνους δυναστῶν. Ἀκούσατε οὖν, βασιλεῖς, καὶ σύνετε· μάθετε δικασταὶ περάτων γῆς. Ἐνωτίσασθε οἱ κρατοῦντες πλήθους καὶ γεγαυρωμένοι ἐπὶ ὄχλοις ἐθνῶν · ὅτι ἐδόθη παρὰ Κυρίου ἡ κράτησις ὑμῖν καὶ ἡ δυναστεία παρὰ Ὑψίστου.

 

Σοφίας Σολομῶντος τὸ ἀνάγνωσμα.

 

Δίκαιος ἐὰν φθάσῃ τελευτῆσαι, ἐν ἀναπαύσει ἔσται. Γῆρας γὰρ τίμιον οὐ τὸ πολυχρόνιον, οὐδὲ ἀριθμῷ ἐτῶν μεμέτρηται. Πολιὰ δέ ἐστι φρόνησις ἀνθρώποις · καὶ ἡλικία γήρως, βίος ἀκηλίδωτος. Εὐάρεστος Θεῷ γενόμενος ἠγαπήθη · καὶ ζῶν μεταξὺ ἁμαρτωλῶν μετετέθη. Ἡρπάγη, μὴ κακία ἀλλάξῃ σύνεσιν αὐτοῦ ἤ δόλος ἀπατήσῃ ψυχὴν αὐτοῦ · βασκανία γὰρ φαυλότητος ἀμαυροῖ τὰ καλά, καὶ ῥεμβασμὸς ἐπιθυμίας μεταλλεύει νοῦν ἄκακον. Τελειωθεὶς ἐν ὀλίγῳ ἐπλήρωσε χρόνους μακρούς · ἀρεστὴ γὰρ ἦν Κυρίῳ ἡ ψυχὴ αὐτοῦ· διὰ τοῦτο ἔσπευσεν ἐκ μέσου πονηρίας. Οἱ δὲ λαοὶ ἰδόντες καὶ μὴ νοήσαντες, μηδὲ θέντες ἐπὶ διανοίᾳ τὸ τοιοῦτον, ὅτι χάρις καὶ ἔλεος ἐν τοῖς ὁσίοις αὐτοῦ καὶ ἐπισκοπὴ ἐν τοῖς ἐκλεκτοῖς αὐτοῦ.

 

 

ΕΙΣ ΤΗΝ ΛΙΤΗΝ

 

Ψάλλομεν πρῶτον τὸ Ἰδιόμελον τοῦ Ἁγίου τοῦ Ναοῦ,

καὶ εἶτα παρόντα Ἰδιόμελα τοῦ Ὁσίου.

 

Ἦχος α´.

 

Εὐφραίνου ἡ Μεγίστη Μονὴ Βατοπαιδίου, ὅτι φαιδρῶς ὡς Ὅσιον ὑποδέχῃ σήμερον ἐκ Ρωσίας ἐπανάγοντα, ὃν τὸ πάλαι ὡς διδάσκαλον σοφὸν ταύτῃ ἐξαπέστειλας. Καὶ τῶν δραγμάτων τὴν πληθὺν τούτου ἐν χερσὶ κατέχουσα, τῷ Κυρίῳ βόησον· εὐλογημένος εἶ Φιλάνθρωπε, ὁ τὴν πολυτεκνίαν μου ἐπευλογήσας, καὶ χαρισάμενος τῇ ποίμνῃ μου μέγιστον εὐχέτην, Μάξιμον τὸν θεόσοφον.

 

Ἦχος β´.

 

Τὴν ἐκ περιουσίας τῆς γνώσεως παῤῥησίαν κεκτημένος Μάξιμε, ἀνδρικῶς καθώρμησας ἀνελεῖν τῶν προλήψεων τὰ δύσπτωτα ὀχυρώματα· ὅθεν τοῖς σοφοῖς σου λόγοις καὶ ταῖς θεοπνεύστοις σου συγγραφαῖς, πάντα λίθον ἐκίνησας εἰς ἀποκάθαρσιν τοῦ ἤθους καὶ τῶν δογμάτων· διὸ τῷ Κυρίῳ εὐαρεστήσας, πρέσβευε δεόμεθα τοῦ τηρεῖν ἡμᾶς ἐν ἀμφοτέροις τὴν καθαρότητα.

 

Ἦχος γ´.

ποστολικῶς ἐν Ρωσίᾳ ἐκδαπανηθείς, τοῖς Ἀποστόλοις διὰ τῶν δεσμῶν καὶ τῆς εἱρκτῆς συνημιλλήθης πάτερ Μάξιμε. Οὐ γὰρ οἶδε τὸ συμφέρον ἡ σκοτώδης δεισιδαιμονία· ὅθεν τῷ φωτὶ τοῦ Χριστοῦ συγκραθεὶς ἐν πολυετεῖ ὑπομονῇ, νικητὴς τροπαιοῦχος ἀνεδείχθης, Χριστὸν ἐξαιτούμενος ὑπὲρ τῶν πίστει συμμοναστῶν τιμώντων σε.

 

Ἦχος δ´.

Τὸν τοῦ Δαβὶδ ἱερὸν Ψαλτῆρα ὑπεραγαπήσας, ἐν πράξει τούτου τὰ λόγια ἐτήρησας τὰ λέγοντα· ὑπομένων ὑπέμεινα τὸν Κύριον καὶ προσέσχέ μοι, καὶ ταῦτα ἐν τῇ ζοφώδει φυλακῇ ἀναμηρυκάζων, κατεγλύκανας Μάξιμε, τὸ πικρὸν τῆς ἐξ ἀγνωμοσύνης συμβάσεως. Πᾶς γὰρ ὁ ὑπομένων σωθήσεται καὶ τῷ Χριστῷ ὁμοιωθήσεται, ὑπὲρ Οὗ ἀδίκως πάσχει. Ὅθεν τῆς ὁμολογίας τὸ στέφος νῦν κατέχων, μνήσθητι καὶ ἡμῶν τῶν τιμώντων σε τὰ λείψανα, Πάτερ ὡς φιλάδελφος.

 

Δόξα. Ἦχος πλ.α´.

ς ὄρος πῖον τοῦ Θεοῦ ἐλιπάνθης ταῖς προχοαῖς τοῦ Πνεύματος, Μάξιμε μακάριε. Καὶ ὅλος ἀνακραθεὶς τῇ χάριτι διὰ τῆς ἐν ὑπομονῇ καρτερίας, ἡγιάσθης ὡς ὁμολογητὴς τῆς ἀληθείας Χριστοῦ. Ὅθεν τῆς Χάριτος μεταδοθείσης τοῖς λειψάνοις σου, πάντες ἁγιαζόμεθα τῇ προσκυνήσει τούτων, ἐξαιρέτως δὲ ἡ σεβασμία σου Μετάνοια, ἣν κατάρδευσον πλουσίως τῶν πρεσβειῶν σου ταῖς εὐγνώμοσιν ἐκχύσεσι.

 

Καὶ νῦν. Θεοτοκίον. Ὁ αὐτός.

Μακαρίζομέν σε, Θεοτόκε Παρθένε, καὶ δοξάζομέν σε οἱ πιστοὶ κατὰ χρέος, τὴν πόλιν τὴν ἄσειστον, τὸ τεῖχος τὸ ἄῤῥηκτον, τὴν ἀῤῥαγῆ προ­στασίαν, καὶ καταφυγὴν τῶν ψυχῶν ἡμῶν.

 

 

ΕΙΣ ΤΟΝ ΣΤΙΧΟΝ.

 

Προσόμοια στιχηρά.

 

Ἦχος πλ. α´. Χαίροις ἀσκητικῶν. (Γ. Ἰωσήφ)

Χαίροις τῆς ἱερᾶς σου Μονῆς, στέφανος ὄντως ἔπαινός τε καὶ καύχημα, καὶ θεία παραμυθία, τῶν ἐν αὐτῇ μαθητῶν, οὓς διδάσκεις πάτερ ἐκ τοῦ βίου σου, συνέσει κοσμούμενος, ἀρετῶν καταγώγιον, πρᾷος τῷ ὄντι, καὶ εὐθὺς τὴν προαίρεσιν, τοῖς αἰτοῦσί σε, τὰ σωτήρια ἔλεγες· Μάξιμε καρτερώτατε, οὐράνιε ἄνθρωπε, ὀρθοδοξίας ὁ στῦλος, τῶν εὐσεβῶν κήρυξ γέγονας, παιδεύων διδάσκων, καὶ πρός θείαν πολιτείαν καθοδηγῶν αὐτούς.

 

Στίχ. Ὑπομένων ὑπέμεινα τὸν Κύριον καὶ προσέσχε μοι, καὶ εἰσήκουσε τῆς δεήσεώς μου.

χων τὸν εὐσεβῆ λογισμόν, διαφερόντως τῶν παθῶν αὐτοκράτορα, ἐπέβης ἀνεπιστρέπτῳ, τῇ προαιρέσει ὀρθῶς, θείᾳ θεωρίᾳ διὰ πράξεως, θεολόγος θεόληπτος, μυστογράφος σοφώτατος, πυρίνη γλῶσσα, τὰς αἱρέσεις φλογίζουσα, ὥσπερ μάχαιρα, ὀξυτάτη καὶ δίστομος, πλάνας τὰς ἐκ τῆς Δύσεως, ἀνέτρεψας λόγοις σου, Μάξιμε θείων δογμάτων, ἡ ἀκριβὴς ἀναστήλωσις· Χριστὸν καταπέμψαι, ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν δυσώπει, τὸ μέγα ἔλεος.

 

Στίχ. Καὶ ἔστησεν ἐπὶ πέτραν τοὺς πόδας μου καὶ κατεύθυνε τὰ διαβήματά μου.

Χαίροις τὸ τῆς σοφίας σεπτόν, καὶ Θείου Πνεύματος ἁγνὸν καταγώγιον, ἡ κλῖμαξ ἣν εἶδε τότε, ὁ Ἰακὼβ ἀρετῶν, ἃς ἐκτήσω πάτερ ἱερώτατε· ἀγάπην τὴν κρείττονα, πρὸς Θεὸν συνεπλήρωσας, καὶ τὸν πλησίον, πρὸ σαὐτοῦ σὺ τετίμηκας, τοῖς ποθοῦσι δέ, τὸν Χριστὸν πόθῳ ἔδειξας. Μάξιμε ἱερώτατε, φωτίζων τοῖς λόγοις σου, τὰς ἐκκλησίας στηρίζων, καὶ τῶν ἠθῶν τὴν ὀρθότητα, σφραγίσας τοῖς πόνοις, ὡς ἀπόστολός τις ἄλλος, τὴν μαρτυρίαν σου.

 

Δόξα. Ἦχος πλ. β´.

σιε πάτερ, τοῦ Παρακλήτου φωτὶ ἐλλαμφθείς, ποταμοὺς ὑδάτων ζωῆς ἀνέβλυσας, καὶ διψῶντας λαοὺς ἐνδείᾳ τηκομένους, εἰς λειμῶνας χλοηφόρους μετέβαλες· τὰ ἤθη δὲ τούτων ἀναπλάσας, λαὸν Κυρίου αὐτούς ἀνέδειξας. Ἀποστόλων καὶ μαρτύρων κοινωνήσας τοῖς ἄθλοις, ὁμολογίᾳ τὸν βίον σου ἐσφράγισας, καὶ νῦν ἐν οὐρανοῖς τοὺς μισθούς ἀπολαύων, μέμνησο καὶ ἡμῶν, Μάξιμε πανθαύμαστε, τῶν δεξαμένων σήμερον, τὰ πάνσεπτά σου λείψανα.

 

Καὶ νῦν. Θεοτοκίον. Ὁ αὐτός.

ποιητὴς καὶ Λυτρωτής μου Πά­ναγνε, Χριστὸς ὁ Κύριος, ἐκ τῆς σῆς νη­δύος προελθών, ἐμὲ ἐνδυσάμενος, τῆς πρῴην κατάρας, τὸν Ἀ­δὰμ ἠλευ­θέ­ρωσε. Διό σοι Πάναγνε, ὡς τοῦ Θε­οῦ Μητρί τε, καὶ Παρθέ­νῳ ἀληθῶς, βοῶμεν ἀσιγήτως τό, Χαῖρε, τοῦ Ἀγ­γέλου· Χαῖρε Δέ­σποι­να, προστασία καὶ σκέπη, καὶ σωτηρία τῶν ψυχῶν ἡμῶν.

 

«Νῦν ἀπολύεις…», τὸ Τρισάγιον καὶ τὰ
Ἀπολυτίκια.

Τῆς μνήμης. Ἦχος δ´. Ταχὺ προκατάλαβε. (Γ. Ἰωσήφ)

σκήσει τὸ πρότερον, παιδαγωγήσας σαυτόν, ἐν ὄρει τοῦ Ἄθωνος, καὶ νεκρωθεὶς τῷ Θεῷ, τὸν κόσμον κατέλαβες· μέγας φανεὶς παμμάκαρ, ἰσαπόστολος νέος, ἔστρεψας πλανωμένους, εἰς ὁδοὺς τοῦ Κυρίου, διὸ θεόφρον Μάξιμε, ἡμῶν μνημόνευε.

Θεοτοκίον. Ὁ αὐτός.

Τὸ ἀπ᾿ αἰῶνος ἀπόκρυφον, καὶ Ἀγγέλοις ἄγνωστον μυστήριον· διὰ σοῦ Θεοτόκε τοῖς ἐπὶ γῆς πεφανέρωται, Θεὸς ἐν ἀσυγχύτῳ ἑνώσει σαρκούμενος, καὶ Σταυρὸν ἑκουσίως ὑπὲρ ἡμῶν καταδεξάμενος, δι᾿ οὗ ἀναστήσας τὸν πρωτόπλαστον, ἔσωσεν ἐκ θανάτου τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

 

Τῆς ἀνακομιδῆς. Ἦχος γ´. Τὴν ὡραιότητα.

Σεπτῶν λειψάνων σου, τὴν ἀνακόμισιν, ὅσιε Μάξιμε, τελοῦντες σήμερον, ἁγιαζόμεθα ψυχάς, καὶ σώματα προσκυνοῦντες, ταῦτα ὡς τοῦ Πνεύματος, τοῦ Ἁγίου σκηνώματα, καὶ παρακαλοῦμέν σε, Βατοπαίδιον φύλαττε, ἐκ πάσης προσβολῆς τοῦ βελίαρ, ἀδιαλώβητον μακάριε.

Θεοτοκίον. Ὁ αὐτός.

Σὲ τὴν μεσιτεύσασαν τὴν σωτηρίαν τοῦ γένους ἡμῶν, ἀνυμνοῦμεν Θεοτόκε Παρθένε· ἐν τῇ σαρκὶ γὰρ τῇ ἐκ σοῦ προσληφθείσῃ, ὁ Υἱός σου καὶ Θεὸς ἡμῶν, τὸ διὰ Σταυροῦ καταδεξάμενος πάθος, ἐλυτρώσατο ἡμᾶς ἐκ φθορᾶς ὡς φιλάνθρωπος.

 

Ἕτερον. Ἦχος πλ.α´. Τὸν συνάναρχον Λόγον.

Τῶν σεπτῶν σου λειψάνων τὴν ἀνακόμισιν, ἑορτάζοντες Μάξιμε παμμακάριστε, τοὺς ἀγῶνας τοὺς πολλοὺς ἀνευφημοῦμέν σου, καὶ δεόμεθα πιστῶς, Βατοπαιδίου οἰκισταί· τὴν Μάνδραν σου ταύτην Πάτερ, κατευλογῶν ταῖς εὐχαῖς σου, μὴ διαλείπῃς πρὸς τὸν Κύριον.

Θεοτοκίον. Ὁ αὐτός.

Χαῖρε πύλη Κυρίου ἡ ἀδιόδευτος· χαῖρε τεῖχος καὶ σκέπη τῶν προστρεχόντων εἰς σὲ· χαῖρε ἀχείμαστε λιμὴν καὶ ἀπειρόγαμε, ἡ τεκοῦσα ἐν σαρκί, τὸν Ποιητήν σου καὶ Θεόν, πρεσβεύουσα μὴ ἐλλείπῃς, ὑπὲρ τῶν ἀνυμνούντων, καὶ προσκυνούντων τὸν τόκον σου.

 

 

 

 

ΕΝ ΤΩ ΟΡΘΡΩ

 

Μετὰ τὴν Α´ στιχολογίαν· Κάθισμα.

Ἦχος δ´. Ταχὺ προκατάλαβε. (Γ. Ἰωσήφ)

Δεσμοῖς προσωμίλησας, καὶ φυλακαῖς ζοφεραῖς, ὡς φύλαξ καὶ πρόβολος, τῶν Ὀρθοδόξων θεσμῶν, θεόσοφε Μάξιμε· ὅθεν καὶ μαρτυρίου, τὸν ἀγῶνα ἀνύσας, ὤφθης Ὁσιομάρτυς, εὐκλεὴς τοῦ Σωτῆρος, αἰτούμενος ἡμῖν, φῶς θεῖον καὶ ἔλεος.

 

Δόξα. Καὶ νῦν. Τῆς Θεοτόκου Παραμυθίας. Ὅμοιον.

σεὶ εὐσυμπάθητος, Παραμυθία κλεινή, διάσωσον ἅπαντας, ἐξ ἀδοκήτων δεινῶν, καὶ βλάβης τοῦ ὄφεως, σοῦ τοὺς ἀσπαζομένους, τὴν ἁγίαν εἰκόνα, πόθῳ καὶ τὰς λιτάς σου, ἐκζητοῦντας πρὸς Κτίστην, καὶ μόνον Ζωοδότην ἡμῶν, ὅν ἐσωμάτωσας.

 

Μετὰ τὴν Β´ στιχολογίαν· Κάθισμα.

Ἦχος δ´. Κατεπλάγη Ἰωσήφ. (Γ. Ἰωσήφ)

πετάγης τῷ Θεῷ καὶ ὑπετάγη σοι σοφέ, σαρκὸς τὰ πάθη καὶ ὁ νοῦς, τῆς ἀπαθείας τῷ φωτί, τῇ θεωρίᾳ τοῦ κρείττονος κατελάμφθη· σοφίᾳ παιδευ­θείς, τὰ θεῖα πάσχων λαλεῖς· καὶ γέγονας ποιμήν, σῴζων ἐκ πλάνης λαούς, Πνεύματος ὤφθης σεπτὸν δοχεῖον, τοῦ ἀπροσίτου καὶ θείου φωτός. Μάξιμε πάτερ, τῶν σὲ τιμώντων, μέμνησο παμμακάριστε.

 

Δόξα. Καὶ νῦν. Τῆς Θεοτόκου Παραμυθίας. Ὅμοιον.

Παραμύθιον ἡμῶν, καὶ καταφύγιον θερμόν, καὶ προστάτις ἀσφαλής, ὡς τετοκυῖα τὸν Χριστόν, ἡμῶν Παρθένε πέλεις ἐν ἀληθεία, ὅθεν εὐλαβῶς, ἀναβοῶμέν σοι· φύλαττε ἀεί, ταύτην τὴν Μάνδραν σου, ἣ τῇ σεπτῇ σου εἰκόνι ἀγάλλεται, Παραμυθία καὶ τέρπεται, καὶ δίδου ταύτῃ, ὑψόθεν Κόρη, τὰς μητρικὰς χορηγίας σου.

 

Μετὰ τὸν Πολυέλεον· Κάθισμα.

Ἦχος πλ.δ´. Τὴν Σοφίαν καὶ Λόγον.

ς πολύτιμον κόσμον ἡ σὴ Μονή, τῶν λειψάνων σου θήκην καταπλουτεῖ, τιμῶσα τοὺς ἄθλους σου, ἐν Ρωσίᾳ μακάριε, σωτηρίαν πᾶσιν, ἀεὶ τοὺς παρέ­χοντας, καὶ καρδίας πάντων, πιστῶν ἐκκαθαίροντας· ὅθεν συνελθόντες, τὴν ἁγίαν σου μνήμην, τελοῦμεν γηθόμενοι, τὸν Χριστὸν μεγαλύνοντες· τῆς Μονῆς σου ἀγλάϊσμα, πρέσβευε τῷ μόνῳ Θεῷ, τῶν πταισμάτων, ἄφεσιν δωρήσασθαι, συμμονασταῖς σου τιμῶσι, τοὺς θείους ἀγῶνάς σου.

 

Δόξα. Καὶ νῦν. Θεοτοκίον. Ὅμοιον.

Θεοτόκε Παρθένε τὴν σὴν Μονήν, ἐν ᾗ τύπους εἰκόνων σου ἱερῶν, τιμῶμεν περίσκεπε, μητρικῇ προστασίᾳ σου, μονασταῖς διδοῦσα, ἀγάπην ἀσκήσεως, καὶ ψυχαῖς ἐμβάλλουσα, Υἱοῦ σου ἀγάπησιν, ἵνα τὰς καρδίας, καθαιρό­μενοι Κόρη, ὀψώμεθα πώποτε, δόξαν Τούτου τὴν ἄφθιτον, καὶ συστάσεως τύχωμεν, ὡς ὧδε οἱ ἀσκήσαντες πρίν, ἐν οἷς πέλει καὶ Μάξιμος Δέσποινα, οὗ λειψάνων τιμῶμεν, φαιδρὰν ἀνακόμισιν.

 

Εἶτα οἱ Ἀναβαθμοί·

τὸ Α´ ἀντίφωνον τοῦ δ´ ἦχου. «κ νεότητός μου…»

 

Προκείμενον.

πομένων ὑπέμεινα τὸν Κύριον καὶ προσέσχε μοι, καὶ εἰσήκουσε τῆς δεήσεώς μου.

Στίχ. Καὶ ἔστησεν ἐπὶ πέτραν τοὺς πόδας μου καὶ κατεύθυνε τὰ διαβήματά μου.

 

Πᾶσα πνοή.

Τὸ Εὐαγγέλιον· τὸ ὁσιακὸν τῆς ε´ Δεκεμβρίου.

Ὁ Ν´.

Δόξα. Ταῖς τοῦ σοῦ Ὁσίου.

Καὶ νῦν. Ταῖς τῆς Θεοτόκου.

 

Ἰδιόμελον. Ἦχος πλ. β´.

Στίχ. Ἐλεῆμον, ἐλέησόν με ὁ Θεός κατὰ τὸ μέγα ἔλεός σου καὶ κατὰ τὸ πλῆθος τῶν οἰκτιρμῶν σου, ἐξάλειψον τὸ ἀνόμημά μου.

 

ς θησαυρὸν πολυτελῆ, ἡ Βατοπαιδίου σήμερον, περιχαρῶς λαμβάνει ἀπὸ Ρωσίας, τὰ θεοφόρα σου λείψανα πάτερ Μάξιμε, καὶ μητρικῶς πανηγυρίζουσα τῷ Δεσπότῃ βοᾷ· δόξα σοι Κύριε, ὁ εὐλογήσας προσέτι τὴν ἁγιότεκνον καρπογονίαν μου.

 

ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ

 

Πρῶτον ψάλλεται εἷς Κανὼν τῆς Θεοτόκου, εἶτα·

Ὁ παρὼν τοῦ Ἁγίου Μαξίμου, Ποίημα Γέροντος Ἰωσήφ, οὗ ἡ ἀκροστιχίς:

«Βατοπαιδίου Μάξιμον κλεινὸν γεραίρω. Ἰωσήφ».

ᾨδὴ α´.

Ἦχος πλ.δ´. Ἁρματηλάτην Φαραώ.

Βεβαρημένον τοῖς πολλοῖς μου πταίσμασι, τὸν νοῦν Φιλάνθρωπε, φώτισον καὶ λῦσον, τὴν ἐμὴν διάνοιαν, ὅπως ὑμνήσω Μάξιμον, τὸν σὸν δοῦλον ἀξίως, καὶ τὸν αὐτοῦ μέγαν ἔπαινον, πλέξω εὐφροσύνως γηθόμενος.

 

ρματηλάτην τὸν ἐχθρὸν κατέτρωσε, τὸν νοητὸν Φαραώ, νεανικῶς τοῦτον ἄρδην ἐξεφαύλισε· τὴν γὰρ ἠθῶν σεμνότητα, τοὺς λαοὺς κατηχήσας, τῆς εὐσεβείας τοῖς δόγμασι, Μάξιμος ὁ θεῖος ἐπαίδευσε.

 

Ταῖς φωτοβόλοις ἀρεταῖς κοσμούμενος, ὡς πανοπλίαν Χριστοῦ, ὁλολαμπὴς ἄλλος, ἀνεφάνης ἥλιος, καταφωτίζων Ὅσιε, τοὺς λαοὺς διδαχαῖς σου, καὶ τῶν αἱρέσεων πρόῤῥιζον, πᾶσαν τὴν ἀπάτην ἀνέσπασας.

 

Οἱ τῆς Μονῆς σου ἀδελφοὶ τιμῶσί σου, τὴν μνήμην Μάξιμε, καὶ ἐνθέου βίου, τρόπαια κηρύττουσι, καὶ τὴν ἀνδρείαν κάθειρξιν· ἐν φυλακῇ γὰρ ζοφώδῃ, δεκαετῆς ἤνυσας, ὥσπερ τις Ἰὼβ καρτερώτατε.

 

Θεοτοκίον.

Πρὸς σὲ τὴν σπλάγχνοις δεξαμένην Ἄχραντε, τὸ πῦρ τὸ ἄστεκτον, νῦν ἐκβοῶ πίστει, τῆς γεέννης ρῦσαί με, καὶ τῆς ἀποκειμένης μοι, διὰ πλῆθος πταισμάτων, κολάσεως ἐλευθέρωσον, σοῦ ταῖς μητρικαῖς παρακλήσεσιν.

 

Ἕτερος, Κανὼν ὑπόθεσιν ἔχων τὴν ἐπανακομιδὴν τῶν τιμίων λειψάνων τοῦ Ὁσίου, οὗ ἡ ἀκροστιχίς:

«Ἐπάνοδον μέλπω τῶν λειψάνων Μαξίμου. Ἀ(θανάσιος)».

ᾨδὴ α´.

Ἦχος δ´. Ἀνοίξω τὸ στόμά μου.

Εὐφραίνεται σήμερον, ἡ Ἱερά σου Μετάνοια, πανέντιμε Μάξιμε, σεπτά σου λείψανα, ὡς μυρίολβον, ἐκδεχομένη πλοῦτον, καὶ ᾄδει γεραίρουσα, σοῦ τὰ θαυμάσια.

 

Πατέρων ἰσότιμος, καὶ ἀποστόλων ἰσάξιος, ἐδείχθης τῷ βίῳ σου, Μάξιμε ἔνδοξε, καὶ ἀπείληφας, τοῦ Πνεύματος τὴν χάριν, δι᾿ ἧς κατεφώτισας, πλάνῃ καθεύδοντας.

 

σκήσας ἐν Ἄθωνι, σοφίαν κόσμου ἀπέῤῥιψας, σοφίαν ἑλόμενος, τὴν ἐκ τῆς πράξεως, δι᾿ ὃ γέγονας, διδάσκαλος θεόφρων, καὶ δόγμα ὀρθόδοξον, γνώσει ἐστήριξας.

 

Θεοτοκίον.

Νοός μου ἠμαύρωται, τὸ ὀπτικὸν Παναμώμητε, καὶ σκότει βεβάρυμμαι, ἐξ ἀμελείας μου, μὴ δυνάμενος, βαδίζειν τοῦ Κυρίου, ὁδὸν τὴν θεόσῳστον, ὅθεν με φώτισον.

 

Καταβασία.

Ἀνοίξω τὸ στόμα μου καὶ πληρωθήσεται Πνεύματος καὶ λόγον ἐρεύξομαι τῇ βασιλίδι Μητρί, καὶ ὀφθήσομαι φαιδρῶς πανηγηρίζων, καὶ ᾄσω γηθόμενος ταύτης τὰ θαύματα.

 

 

ᾨδὴ γ´.

Πρῶτος Κανών. Ὁ στερεώσας κατ᾿ ἀρχάς.

νακαθάρας σου τὸν νοῦν, ἐν πράξει καὶ θεωρίᾳ, θεολόγος ὄντως Πάτερ ἐγένου, καὶ διδάγματα σοφά, συγγράφων διετέλεσας, καὶ ἐκκλησίας κόσμος, λαμπρὸς ἐδείχθης μακάριε.

 

χνηλατῶν πάσῃ σπουδῇ, τοῖς βήμασι τῶν πατέρων, μιμητὴς τούτων ἐδείχθης θεόφρον, καὶ ἐπ᾿ ὤμων τὸν Σταυρόν, ὁδὸν στενὴν διήνυσας, καὶ νῦν γῆν τῶν πρᾳέων, σὺν τούτοις Μάξιμε εἴληφας.

 

Δοκιμασθεὶς ὥσπερ χρυσός, ἐν τῇ καμίνῳ τῶν πόνων, νικητὴς τροπαιοφόρος ἐγένου, εὐσεβείας προφανῶς, τῷ ζήλῳ πυρπολούμενος, ἐπινικίοις ψάλλων, ᾠδαῖς τῷ σὲ χαριτώσαντι.

 

σχὺν σὺ πάτερ εἰληφώς, καὶ ζήλῳ πεπυρσευμένος, τὰς κιβδήλους διδαχὰς τῶν ἀφρόνων, διεσκέδασας ὀρθῶς, διδασκαλίαις Μάξιμε, τὴν γὰρ Θεοῦ Σοφίαν, πανόσιε κατεπλούτησας.

 

Θεοτοκίον.

συναΐδιος Πατρί, καὶ Πνεύματι Θεὸς Λόγος, ἀναπλᾶσαι βουληθεὶς τὸν γενάρχην, καθ᾿ ὑπόστασιν σαρκί, ἐν σοὶ Ἁγνὴ συνείληπται, ἁγιωτέραν πάντων, σὲ Θεομῆτορ εὑράμενος.

 

Ἕτερος. Τοὺς σοὺς ὑμνολόγους.

νοῦς σου ἐγένετο δοχεῖον, τῶν θείων ἐλλάμψεων σοφέ, δι᾿ ὧν τὰ βάθη ἔγνωκας, τοῦ Πνεύματος καὶ ἄριστα, γραφῶν ἐπανεστήλωσας, τὰ ἐξ ἀγνοίας εἰσφρύσαντα.

 

Δοξάριον ῥίψας διαῤῥέον, τὴν δόξαν ἐσκόπεις τοῦ Θεοῦ, ὦ Μάξιμε θεόσοφε, δι᾿ ὃ καὶ τὴν ἀλήθειαν, διὰ τὸ ἀνθρωπάρεσκον, πρὸ ἰσχυρῶν οὐκ ἐμείωσας.

 

Οἱ σκότει προλήψεων βιοῦντες, οὐκ ἔφερον βλέπειν σου τὸ φῶς, ἀλλὰ τῷ βέλει ἔτρωσαν, τοῦ φθόνου πάτερ Μάξιμε, καὶ κατὰ σοῦ εἰργάσαντο, πλεῖστα δεινὰ οἱ ταλαίπωροι.

 

Θεοτοκίον.

Ναὸς γενομένη Θεοῦ Λόγου, ναόν με ἀπέργασαι Ἁγνή, Αὐτοῦ ταῖς ἱκεσίαις σου, ἐν ᾧ θύειν ἀξίωσον, τὰ ἀμαυροῦντα πάθη μου, καὶ τοῦ Θεοῦ με χωρίζοντα.

 

Καταβασία.

Τοὺς σοὺς ὑμνολόγους Θεοτόκε, ὡς ζῶσα καὶ ἄφθονος πηγή, θίασον συγ­κροτήσαντας, πνευματικὸν στερέωσον, καὶ ἐν τῇ θείᾳ δόξῃ σου, στεφάνων δόξης ἀξίωσον.

 

Ἀπὸ γ΄ ὠδῆς, Κάθισμα τοῦ Ἁγίου.

Ἦχος δ´. Ταχὺ προκατάλαβε. (Γ. Ἰωσήφ)

Τῆς θείας λαμπρότητος, καταυγασθεὶς τῷ φωτί, τὸ σκότος ἀπήλασας, τῶν ὀλεθρίων παθῶν, πατὴρ ἡμῶν Μάξιμε· ἔφθασας ἀπαθείας, περιπόθητον ὕψος, δόξης ἀδιαδόχου, ἐπαξίως μετέχων, σκηνώσας εἰς ἄδυτον φῶς, τῆς βασιλείας Χριστοῦ.

 

Δόξα. Τῆς Ἀνακομιδῆς. Ὅμοιον.

Λειψάνων τὴν θήκην σου, περιχαρῶς μονασταί, καὶ πόθῳ τῷ ζέοντι κατασπαζόμεθα, Μονῆς ἡμῶν καύχημα, ὅπως λάβωμεν χάριν, ἐν τοῦ βίου ἀσκήσει, καὶ τῷ Χριστῷ ὀφθῶμεν, εὐωδέστατα σκεύη, ὡς σὺ μακαριώτατε, Μάξιμε γέγονας.

 

Καὶ νῦν. Τῆς Θεοτόκου Παραμυθίας. Ὅμοιον.

Τὴν ποίμνην σου φύλαττε, θεοκυῆτορ Ἁγνή, ἐκ πάσης ἑκάστοτε, καταδρομῆς ἐχθρικῆς, τῇ σῇ ἀγαθότητι· ἔχοντες γὰρ ὡς τεῖχος, τὴν σεπτήν σου εἰκόνα, ἥνπερ Παραμυθίαν, καταλλήλως καλοῦμεν, πρὸς ταύτην καταφεύγομεν, ἀεὶ καὶ σῳζόμεθα.

 

ᾨδὴ δ´.

Πρῶτος Κανών. Σύ μου ἰσχύς, Κύριε.

πὲρ Χριστοῦ, παθεῖν ἀγάπης ἑλόμενος, ἔξω κόσμου καὶ πατρίδος γέγονας, τὴν ἐμπαθῆ σάρκα καὶ θνητήν, καὶ τὰς κάτω φέρειν, προφάσεις ἀποδυσάμενος, τὸ ὕψος ἀπαθείας, καὶ τῆς θεολογίας, ἀπεκόμισας Μάξιμε χάρισμα.

 

Μάρτυς κλεινός, τῇ προαιρέσει γενόμενος, τῶν μισούντων, μάστιγας ὑπέμεινας, καὶ τὰ δεσμὰ φέρεις καρτερῶν, καὶ εἱρκτὴν ζοφώδη, ἐν ᾗ ἐκ φθόνου σε ᾤκιζων, δοκοῦντές σε κωλύειν, τοῦ κράζειν ἀνενδότως, τῇ δυνάμει σου δόξα Φιλάνθρωπε.

 

νακραθείς, ὅλος ἀγάπῃ τοῦ κτίσαντος, οὐκ ἐπαύσω, τῶν πολλῶν ἀγώνων σου, τὰς ἀμοιβάς, ἔχων κατὰ νοῦν, καὶ μονὰς τὰς πλείστας, ὥσπερ ὁ Κύριος ἔφησεν, διὸ καὶ μέχρι τέλους, διετέλεις κραυγάζων, τῇ δυνάμει σου δόξα Φιλάνθρωπε.

 

Θεοτοκίον.

Ξύλον ζωῆς, ἀθανασίας παράδεισος, ὁ ὡραῖος, Κόρη ἀναδέδειξαι, ἐν ᾧ ζωῆς, καρπὸς φυτευθείς, τοῦ Θεοῦ ὁ Λόγος, κυοφορεῖται καὶ τίκτεται, ὁ πᾶσιν ἀποστάζων ζωηφόρους ἐλπίδας, τοῖς πιστῶς Θεοτόκον φρονοῦσί σε.

 

Ἕτερος. Ὁ καθήμενος ἐν δόξῃ.

Μάξιμε σεπτή σου θήκη, μυρισμοὺς θείου Πνεύματος, πᾶσιν ἀποπνέει, καὶ ψυχὰς στηρίζει εἰς ἄσκησιν, τῶν ἐντολῶν τοῦ Κυρίου, ὑπὲρ ὧν δεσμά, καθυπέμεινας, ὡς κακοῦργος ὁ πάντη ἀνεύθυνος.

 

ν Μονῇ Βατοπαιδίου, θεῖον Σχῆμα ἀπείληφας, καὶ ἐν ταύτῃ αὖθις, μετὰ χρόνους πλείστους ἐπέστρεψας, συμμοναστὰς ἁγιάζων τοῖς λειψάνοις σου, ἃ ἐν πόθῳ, προσκυνοῦμεν ἀοίδιμε Μάξιμε.

 

Λόγοις θείοις καὶ γραφαῖς σου, τὴν Ρωσίαν κατήρδευσας, ἐκ φιλαδελφίας, καὶ ὑπακοῆς ἀφορμώμενος, ἀλλ᾿ ὁ ἐχθρὸς ἀληθείας σὲ κατέκλεισεν, ἐν καθύγροις, φυλακαῖς τὸν ἀεί που ἐλεύθερον.

 

Θεοτοκίον.

Παναμώμητε δυσώπει, τὸν Υἱόν σου καὶ Κύριον, ὅπως τῶν δεσμῶν με, λύσῃ καὶ χαρίσηται ἄνεσιν, τῇ ταλαιπώρῳ ψυχῇ μου καὶ δωρήσηται, θεῖον ἔλεος, ὡς φιλάνθρωπος ὢν καὶ φιλόψυχος.

 

Καταβασία.

Τὴν ἀνεξιχνίαστον θείαν βουλήν, τῆς ἐκ τῆς Παρθένου σαρκώσεως, σοῦ τοῦ Ὑψίστου, ὁ προφήτης Ἀββακούμ, κατανοῶν ἐκραύγαζε· δόξα τῇ δυνάμει σου Κύριε.

 

ᾨδὴ ε´.

Πρῶτος Κανών. Ἵνα τί με ἀπώσω.

ερεὺς ὥς τις ἄλλος, αἴγλῃ τῇ τοῦ Πνεύματος, Πάτερ ἀπήστραψας, θεολόγῳ γλώσσῃ, εὐσεβείας τὸ μέγα μυστήριον, σκότει ἀγνωσίας, τοὺς ἐκ βοῤῥᾶ λαοὺς φωτίζεις, ἐπιστρέφων ἐκ πλάνης τοῖς λόγοις σου.

 

Μετανοίας τοῖς πόνοις, πάθη καθηράμενος, ναὸς πανέντιμος, ὅλος τοῖς πατρᾶσι μιμητὴς ἐχρημάτισας ὅσιε, ἀρετῶν δοχεῖον, ὅλον σαυτὸν μεταμορφώσας, ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν τῇ χάριτι.

 

ρει θείῳ ἐν Ἄθῳ, πρότερον οἰκήσας ὅσιε Μάξιμε, τοῖς σοφοῖς πατρᾶσι ὑπετάγης φρονίμως μακάριε, καὶ δικαίως ὤφθης, χαρίτων πλήρης τῶν ἐκείνων, καὶ διδάσκεις ἃ πείρᾳ μεμάθηκας.

 

Θεοτοκίον.

Νῦν σε τεῖχος πλουτοῦντες, καὶ τῇ προστασίᾳ σου περιφρουρούμενοι, σῇ δὲ θείᾳ δόξῃ, ἐγκαυχώμενοι σὲ μακαρίζομεν, σὺ γὰρ Παναγία, τὴν τῶν ψυχῶν ἡμῶν πηγάζεις, εὐφροσύνην καὶ τὴν ἀγαλλίασιν.

 

Ἕτερος. Ἐξέστη τὰ σύμπαντα.

ς βρύσις χριστόῤῥειθρος, ἐκβλύζουσι χαρίσματα, Μάξιμε τὰ θεῖα λείψανά σου, διαπιστοῦντα, ὅτι ὁ Κύριος, τοὺς πολυχρονίους διωγμούς, καὶ τὰ σὰ παθήματα, ἀπεδέξατο ὥσπερ θυμίαμα.

 

Τιμῶμεν πολύαθλε, ἀγῶνας τοὺς τιμίους σου, καὶ καταφιλοῦμεν τὰ δεσμά σου, ἀκτημοσύνην, καταγεραίρομεν, καὶ συκοφαντίας τὰς δεινάς, Μάξιμε θαυμάζομεν, δι᾿ ὧν χάριν Κυρίου ἠγόρασας.

 

ραῖος ὁ βίος σου, τὰ ἆθλά σου πανίερα, οἱ ἱδρῶτες ὥσπερ θεῖα μῦρα, τῇ Ἐκκλησίᾳ, Μάξιμε ὤφθησαν, ὅθεν σῶν λειψάνων τὴν σορόν, ἐκ Ρωσίας φέροντες, προσκυνοῦμεν οἱ ὧδε μονάζοντες.

 

Θεοτοκίον.

Νικᾷ σου ἡ δέησις, Δεσπότου τὸ ἀδέκαστον, Δέσποινα Ἁγνὴ Θεοκυῆ­τορ, ὅθεν βοῶμεν· μὴ διαλίπῃς Σεμνή, χεῖρας πρὸς Χριστὸν αἴρειν ἀεί, ἵνα τὸ φιλάνθρωπον, ἐπιδείξῃ Αὐτοῦ τῆς θεότητος.

 

Καταβασία.

Ἐξέστη τὰ σύμπαντα, ἐπὶ τῇ θείᾳ δόξῃ σου, σὺ γὰρ ἀπειρόγαμε Παρθένε, ἔσχες ἐν μήτρᾳ τὸν ἐπὶ πάντων Θεόν, καὶ τέτοκας ἄχρονον Υἱόν, πᾶσι τοῖς ὑμνοῦσί σε, σωτηρίαν βραβεύοντα.

 

ᾨδὴ στ´.

Πρῶτος Κανών. Ἱλάσθητί μοι Σωτήρ.

Καὶ σὺ μονῶν κορωνίς, ἀγάλλου νῦν Βατοπαίδιον, σοῦ ἀνυμνοῦσα υἱοῦ τὰ ἀνδραγαθήματα, ἀσκήσει τὸ πρότερον καὶ ὁμολογίᾳ, τὴν ζωὴν αὐτοῦ σφραγίσαντος.

 

Λιμένος πρίν τοῦ καλοῦ, Βατοπαιδίου τὸ στάδιον, εἰσῆλθες κατρερικῶς καὶ διπλοῦν τὸν στέφανον, ἀπείληφας ὅσιε, τὸν διπλοῦν ἀγῶνα, ἐκτελέσας ἐντελέστατα.

 

Εἰρήνης ὄντως υἱός, ἐφάνης Μάξιμε ὅσιε, κατ᾿ ἄμφω σῶμα καὶ νοῦν, εἰς ἓν ἐνηρμόνισας, καὶ λαοὺς τοῖς ἤθεσι, περιπλανηθέντας ἐπανέφερες τοῖς λόγοις σου.

 

άτρευσον καὶ ἡμῶν, τὰ πάθη Πάτερ καὶ τραύματα, ἃ ὁ ἐχθρὸς πολεμῶν, δολίως ἐργάζεται, καὶ σῷζε τὴν Μάνδραν σου, τῆς ἁγνῆς Παρθένου, τὴν γεραίρουσαν τὴν μνήμην σου.

 

Θεοτοκίον.

Νηδύος ὤφθης ἐκών, ἐξ ἀπειράνδρου γεννώμενος, ὁ ἄσαρκος ὡς Θεός, Χριστὲ σαρκοφόρος δέ, ὡς ἄνθρωπος πέφυκας, οὗ τῆς ἐμφερείας, οἱ πιστοὶ τὸ εἶδος σέβομεν.

 

Ἕτερος. Τὴν θείαν ταύτην.

Ληρώδεις μύθους διέλυσας, καὶ πόῤῥω Ἐκκλησίας ἐδίωξας, ὦ πάτερ Μάξιμε, τὸν καθαρὸν σῖτον λόγοις σου, τῆς πίστεως παρέχων, τοῖς προσιοῦσί σοι.

 

φάνης ἄκμων ἀνάλωτος, τυπτόμενος σφοδρῶς δι᾿ ἀλήθειαν, καὶ ἀνεκαίνισας, ἦθος ὀρθόδοξον Μάξιμε, γενόμενος βιβλίον, ἐκ βίου ἔμφρονος.

 

εὶς τὰ βέλη σου Ὅσιε, τὴν πλάνην ἀληθείᾳ κατέτρωσας, καὶ ἰσαπό­στολος, ἐν τῇ Ρωσίᾳ γεγένησαι, ἐν πᾶσιν Ἀποστόλοις ἰσάζων βίον σου.

 

Θεοτοκίον.

Ψαλμοῖς καὶ ὕμνοις σε μέλπομεν, οἱ δοῦλοί σου Ἁγνὴ Παναμώμητε, ἐπικαλούμενοι, τὴν μητρικὴν προστασίαν σου, ἐν ὥρᾳ τῆς δευτέρας Χριστοῦ ἐλεύσεως.

 

Καταβασία.

Τὴν θείαν ταύτην καὶ πάντιμον, τελοῦντες ἑορτὴν οἱ θεόφρονες, τῆς Θεομήτορος, δεῦτε τὰς χεῖρας κροτήσωμεν, τὸν ἐξ αὐτῆς τεχθέντα Θεὸν δοξάζοντες.

 

 

Κοντάκιον. Ἦχος πλ. δ´. Τῇ Ὑπερμάχῳ.

Βατοπαιδίου τὸ ἐξαίρετον χριστόθρεμμα, καὶ ὄρους Ἄθω τὸ πανεύ­ο­σμον ἀγλάϊσμα, θεῖον Μάξιμον τιμήσωμεν ἐπαξίως, τῶν λειψάνων τὴν σορὸν ἀ­νακομίζοντες, ἐκ Ρωσίας ἔνθα πλήθη κατεφώτισε, τούτῳ κράζοντες· Χαί­ροις Μάξιμε μέγιστε.

 

Ὁ Οἶκος.

γγελος ἐκ τοῦ Ἄθω εἰς Ρωσίαν ἐστάλης, τὸ φέγγος ἀληθείας ἐνέγκαι· καὶ ἐν ταύτῃ ὡς ἀπόστολος ἀναφανείς, ὀρθοδόξων δόγμα καὶ τὸ ἦθος ἀνεστήλωσας, διὸ συμμονασταί σου σήμερον ἀνακομίζοντες τὴν θήκην τῶν λειψά­νων σου βοῶμεν ταῦτα·

Χαῖρε δι᾿ οὗ ὁ Ἄθως ἐδοξάσθη,
χαῖρε δι᾿ οὗ ἡ Ρωσία ἐφωτίσθη.

Χαῖρε τῶν πεσόντων δογμάτων ἡ ἀνόρθωσις,
χαῖρε κλονουμένων ἠθῶν ἡ ἀνάστασις.

Χαῖρε μέγας τῆς σοφίας ποταμὸς τῆς θεϊκῆς,
χαῖρε τῆς φιλαδελφίας πλουτισμὸς ἐξ ἀρετῆς.

Χαῖρε ὅτι διδάσκεις ἀκριβείας τὴν γνῶσιν,
χαῖρε ὅτι κηρύττεις ἀληθείας τὴν κτῆσιν.

Χαῖρε δεσμῶν βαστάσας τὴν ἅλυσιν,
χαῖρε εἱρκτῆς ὑπομείνας τὸ ἄδικον.

Χαῖρε δι᾿ οὗ Βατοπαίδιον χαίρει,
χαῖρε δι᾿ ὃν χαρμοσύνως κραυγάζει·

Χαίροις Μάξιμε μέγιστε.

 

Συναξάριον.

  • Τῇ ΙΒ´ τοῦ αὐτοῦ μηνός, ἑορτάζομεν τὴν ἐκ τῆς λαύρας τοῦ Ὁσίου Σεργίου τῆς Ρωσίας εἰς τὴν ἱερὰν Μονὴν τοῦ Βατοπαιδίου με­τακομιδὴν τῶν τιμίων λειψάνων τοῦ Ὁσίου καὶ θεοφόρου Πατρὸς ἡμῶν Μαξίμου τοῦ Βατο­παιδινοῦ, τοῦ νέου ὁμολογητοῦ, ἐπικληθέντος «Γραικοῦ».

Στίχοι.

Μαξίμου θήκην, Μονὴ Βατοπαιδίου,

Δέχου ἐλθοῦσαν ἐξ Ἁγίας Ρωσίας.

Μεγίστη δέξατο Μονὴ σήμερον Μαξίμ᾿ ὀστέα.

 

  • Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Πρόκλου καὶ Ἱλαρίου.

Στίχοι.

Ἤνεγκε γυμνὸς πυκνὰ ὁ Πρόκλος βέλη·

Ξίφει δὲ Ἱλάριος ἐτμήθη κάραν.

Δωδεκάτῃ βέλος εἷλε Πρόκλον, ξίφος Ἱλάριόν τε.

 

 

  • Ἡ ἁγία Βερονίκη ἡ αἱμοῤῤοοῦσα, ἣν ἰάσατο ὁ Χριστός, ἐν εἰρήνῃ τελειοῦται.

Στίχοι.

Ὅλου νοητῶς δράττεταί σου νῦν, Λόγε,

Ἡ κρασπέδου σου πρὶν μόνου δραξαμένη.

 

  • Ὁ ἅγιος μάρτυς Σεραπίων ὁ νέος πυρὶ τελειοῦται.

Στίχοι.

Πῖόν τι Χριστῷ θῦμα καὶ Σεραπίων,

Χριστοῦ παρ’ ἐχθρῶν εἰς τὸ πῦρ βεβλημένος.

 

  • Μνήμη τῶν ἁγίων μαρτύρων Ἀνδρέου τοῦ στρατηλάτου, Ἡρακλείου, Φαύστου, Μηνᾶ, καὶ τῆς συνοδίας αὐτῶν.

Στίχοι.

Ὡς ἅρμα αἷμα τετράϊππον εἰς Πόλον

Εὑροῦσα, ἐξώρμησε τετρὰς Μαρτύρων.

 

  • Μνήμη τοῦ ἁγίου μάρτυρος Μάμαντος, πέραν ἐν τῷ Σίγματι.

Στίχοι.

Μάμαντα ἂν δὲ ἀγέραστον παρίδω,

Πῶς ἂν φανείην φίλος εἶναι Μαρτύρων;

 

  • Ὁ ὅσιος πατὴρ ἡμῶν Μιχαὴλ ὁ Μαλεΐνος, ὁ πνευματικὸς πατὴρ καὶ γέρων τοῦ ὁσίου Ἀθα­νασίου τοῦ ἐν τῷ Ἄθω, ἐν εἰρήνῃ τελειοῦται.

Στίχοι.

Ζήσας, Μιχαήλ, ὡς ἄσαρκος ἐν βίῳ,

Ὁμωνύμῳ νῦν συμπαρίστασαι Νόῳ.

 

  • Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ, μνήμη τοῦ ἁγίου Σεραπίωνος, ἐπισκόπου τοῦ Βλαδιμίρ.

Στίχοι.

Σειρᾷ συνήφθη Ποιμένων Σεραπίων,

Οἳ ἐποιμενάρχησαν Θεοῦ σοφίᾳ.

 

  • Μνήμη τοῦ ὁσίου Ἀρσενίου τοῦ διὰ Χριστὸν Σαλοῦ, τοῦ ἐν Νόβγκοροντ.

Στίχοι.

Ἄρσιν ποιοῦσιν ψυχοπομποὶ Κυρίου,

Ψυχὴν αἴροντες Κυρίῳ Ἀρσενίου.

 

  • Μνήμη τοῦ ὁσίου Σίμωνος, ἡγουμένου τῆς Μονῆς Βολόμσκ.

Στίχοι.

Σίμωνος ἔχων τὸν ζῆλον ἀποστόλου,

Σίμων τῷ Θεῷ εὐαρεστεῖ ὁσίως.

 

Ταῖς τῶν σῶν Ἁγίων πρεσβείαις, Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς. Ἀμήν.

 

 

ᾨδὴ ζ´.

Πρῶτος Κανών. Παῖδες Ἑβραίων.

ρους ἐπέβης θεωρίας, Μάξιμε θεόφρον τῇ σπουδῇ σου, καὶ ὑψώσεις Θεοῦ, ἀνέλαβες κραυγάζων, εὐλογητὸς εἶ Κύριε, ὁ Θεὸς εἰς τοὺς αἰῶνας.

 

Νέμοις τοῖς πόθῳ σου τελοῦσι, τὰ μνημόσυνα συγγνώμην θεῖε πάτερ, τοὺς ὑμνοῦντας δὲ νῦν, φώτισον μελῳδοῦντας, εὐλογητὸς εἶ Κύριε, ὁ Θεὸς εἰς τοὺς αἰῶνας.

 

Γένους ποτὲ τοῦ φωτισθέντος, πάτερ μνήσθητι καὶ πρέσβευε σωθῆναι, ἐξ ἀθέων δεινῶς, κρατούντων ἐν τῇ χῶρᾳ, καὶ κωλυόντων ψάλλειν νῦν· ὁ Θεὸς εὐλογητὸς εἶ.

 

Θεοτοκίον.

ν ταῖς ζάλαις ἐφεῦρόν σε λιμένα, ἐν ταῖς λύπαις χαρὰν καὶ εὐφροσύνην, καὶ ἐν ταῖς νόσοις ταχινὴν βοήθειαν, καὶ ἐν τοῖς κινδύνοις, ῥύστιν καὶ προστάτιν, ἐν τοῖς πειρατηρίοις.

 

Ἕτερος. Οὐκ ἐλάτρευσαν.

πεκάθηρας, Γραφὰς ὦ πάτερ Μάξιμε, θείᾳ σοφίᾳ σου, ἀλλ᾿ ὁ ἐχθρὸς τῶν ψυχῶν, μὴ φέρων ὠφέλειαν, τῶν εὐλαβῶν κατὰ σοῦ, ἐπεγείρεται, καὶ πειρασμοῖς παντοίοις σε, ὁ ἀνόητος ἐμβάλλει.

 

Νοῦν κρατήσας, εἰς τὰ Χριστοῦ παθήματα, οὐκ ἐδειλίασας, ἐν φυλακῇ δεσμευθείς, ἀδίκως ὡς πάσχων γάρ, Αὐτῷ ὡμοίωσαι, ὅθεν Μάξιμε, ὁμολογίας εἴληφας, καὶ ἀθλήσεως τὸ στέφος.

 

ραιώθησαν, οἱ πόδες σου τρισόλβιε, ὅτι ἐδέθησαν, ἐν ξύλῳ διὰ Χριστόν, διὸ ἡμεῖς Μάξιμε, κατασπαζόμενοι, τούτους πλείονα, λαμβάνομεν χαρίσματα, καὶ δοξάζομεν Δεσπότην.

 

Θεοτοκίον.

Νέον δεῖξόν με, παλαιωθέντα Δέσποινα, ἐξ ἀμελείας μου, ταῖς πρὸς Υἱόν σου λιταῖς, καὶ μένειν με ἄτρωτον ἐκ τῶν βελῶν τοῦ ἐχθροῦ, καταξίωσον, εὐλογημένη ὅπως σε, εἰς αἰῶνας μεγαλύνω.

 

Καταβασία.

Οὐκ ἐλάτρευσαν τῇ κτίσει οἱ θεόφρονες, παρὰ τὸν Κτίσαντα· ἀλλὰ πυρὸς ἀπειλήν, ἀνδρείως πατήσαντες, χαίροντες ἔψαλλον· ὑπερύμνητε, ὁ τῶν Πατέρων Κύριος, καὶ Θεὸς εὐλογητὸς εἶ.

 

ᾨδὴ η΄.

Πρῶτος Κανών. Τὸν ἐν ὄρει ἁγίῳ.

ητόρων ἐδείχθης κληρονόμος, θεοφθόγγων τῶν θείων Ἀποστόλων, τὴν τούτων ὁδὸν ἐβάδισας προθύμως, γράφων καὶ διδάσκων, τὸν Κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας.

 

νέτειλέ σοι πρωίμως θεοφόρε, ἡ τῶν ἄνω θρόνων πάρεδρος σοφία, καὶ οἰκονόμος ἄριστος γεγένησαι, ἄξια μερίζων, πᾶσι τοῖς αἰτοῦσί σε, λύσιν τῶν πταισμάτων, ψυχῶν τε σωτηρίαν.

 

κέτευε Μάξιμε θεόφρον, τῆς Μονῆς σου φυλάττεσθαι ἀτρώτους, ἐχθροῦ προσβολῶν τοὺς ταύτῃ παροικοῦντας, τὴν εὐσεβῆ ὁμήγυριν, Κύριον ὑμνοῦντας καὶ ὑπερυψοῦντας εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας.

 

εόντων τὸ ἄστατον γνωρίσας, ἀπεῤῥάγης ὢν νέος ἐκ τοῦ κόσμου· σπουδῇ σοφὲ τῆς ἔξωθεν σοφίας, τ᾿ ἄριστα ἐκλέγων, γέγονας δοχεῖον, Θεοῦ ἡγιασμένον.

 

Θεοτοκίον.

φρικτοῦ, Ἰησοῦ μου μυστηρίου, ἐν γαστρὶ πῶς οἰκεῖς Ἀχώρητος ὢν φύσει; πῶς τὴν ἐμὴν ἀτρέπτως σὰρκα ἔλαβες, ἣν θεοῖς δι᾿ οἶκτον; πῶς δὲ τὴν τεκοῦσαν ἁγνεύουσαν φυλάττεις.

 

Ἕτερος. Παῖδας εὐαγεῖς.

Μύρον τῆς ἀγάπης τοῦ Κυρίου, λειψάνοις σου κατεκκέχυται ὦ Μάξιμε, ταῦτα κατοσφραίνοντα, τὰς ψυχὰς τιμώντων σε, δεικνὺν καὶ ἐκκαθαίροντα, πάθη δυσέκπλυτα, ὅθεν πάτερ, πλῆσον μύρου Χάριτος, καὶ ἡμᾶς τοὺς πιστῶς σε γεραίροντας.

 

γγελος ἐπώφθη σοι τρισμάκαρ, παράκλησιν μεταδοὺς ἁγίου Πνεύματος, εἰς ἀντικατάστασιν, Θείας Μεταλήψεως, ἣν οἱ δεινοὶ διῶκταί σου φθόνῳ κινούμενοι, ἐπὶ χρόνους, πλείστους ἀπεστέρησαν, τὸν ἀεὶ ἡνωμένον θεότητι.

 

Ξένος ἐγεγόνεις τῆς Μονῆς σου, ὑπείκων προστάγματι ὦ Μάξιμε, καὶ ἐν ξένῃ ᾤκησας, ξένος ὢν τοῖς πράγμασι, τοῦ κόσμου τούτου ὅλον σου, ἔχων τὸ φρόνημα, πρὸς τὴν ἄνω, πολιτείαν ὅσιε, ἧς νυνὶ κληρονόμος γεγένησαι.

 

Θεοτοκίον.

ρις ἡ τοῦ Πνεύματος ὑπάρχεις, ψυχὰς τῶν πιστῶν καταποικίλλουσα, ἀρεταῖς σου Δέσποινα, ὅθεν τὴν δυσείμονα, ψυχήν μου ταῖς ἐλλάμψεσι, τῆς μητρικῆς σου στοργῆς, ἐκ πταισμάτων, τάχος ἀποκάθαρον, καὶ τὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ ταύτῃ οἴκησον.

 

Καταβασία.

Αἰνοῦμεν εὐλογοῦμεν καὶ προσκυνοῦμεν τὸν Κύριον.

Παῖδας εὐαγεῖς ἐν τῇ καμίνῳ, ὁ τόκος τῆς Θεοτόκου διεσώσατο, τότε μὲν τυπούμενος· νῦν δὲ ἐνεργούμενος, τὴν οἰκουμένην ἅπασαν, ἀγείρει ψάλλουσαν· τὸν Κύριον ὑμνεῖτε τὰ ἔργα, καὶ ὑπερυψοῦτε, εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας.

 

 

ᾨδὴ θ´.

Πρῶτος Κανών. Ἐξέστη ἐπὶ τούτῳ ὁ οὐρανός.

κέτευε τρισμάκαρ τῆς σῆς Μονῆς, τὸ βασίλειον νῦν ἱεράτευμα, τὸ σεβαστόν, μένειν ἡνωμένον καὶ εὐλαβές, καὶ τὴν ὀρθὴν παράδοσιν, ἥνπερ σὺ ἐχάραξας ἐν αὐτῇ, φυλάσσειν ἄχρι τέλους, Μάξιμε θεοφόρε Βατοπαιδίου ἐγκαλλώπισμα.

 

ραῖός σου ὁ βίος καὶ ἡ σεπτή, ἣν ἐτέλεσας Μάξιμε ἔνθεος, ἀποστολή, ὡς ἱεροκῆρυξ καὶ φωτιστής, τῆς ἀχανοῦς Ῥωσσίδος γῆς, σκότει ἀγνωσίας καὶ μαρασμῷ, ἣν ἔστρεψας εὐχαῖς σου, ὀρθῶν δογμάτων πίστιν καὶ τῶν ἠθῶν πρὸς ἐπανόρθωσιν.

 

Συνέσει καὶ σοφίᾳ πνευματικῇ, ἀνεδείχθης διδάσκαλος ἄριστος, θεολογῶν, καὶ Λατίνων θραύων δεινὴν ὀφρύν· τὰ δὲ πατέρων δόγματα, ῥώμῃ ἀνεκήρυξας καὶ σπουδῇ, τοῦ βίου μαρτυροῦντος· καὶ τῇ ὁμολογίᾳ, ἡ τελευτή σου ἐστεφάνωται.

 

δύνεται αἰσίως ἡ σὴ Μονή, ὡς στεφάνους αὑτῆς τέκνα φέρουσα, περιχαρῶς, Μάξιμε, τὸν Σάββαν τὸν θαυμαστόν, καὶ τὸν κλεινὸν Εὐθύμιον σὺν τῇ δωδεκάδι τῶν Ἀθλητῶν, Γεννάδιον Κοσμᾶν τε, Ἀγάπιον τὸν πάνυ, σὺν Νικοδήμῳ καὶ Νεόφυτον.

 

Θεοτοκίον.

Φθαρεῖσαν τὴν ψυχήν μου κλαίω πικρῶς· ἡ τεκοῦσα Θεὸν ὑπεράγαθον ὡς συμπαθής, ἴασαι καὶ λύτρωσαι τῶν ἀεί, κολαφιζόντων Ἄχραντε, καὶ ἐπεμβαινόντων μοι δυσμενῶν, σῳζόμενός σε ὅπως, προθύμως μεγαλύνω, τῆς σωτηρίας μου τὴν πρόξενον.

 

Ἕτερος. Ἅπας γηγενής.

Μάξιμε κλεινέ, ὡς εὖ ἐπανήγαγες ἐν ἱερᾷ σου Μονῇ! ἧς ἄκων κεχώρισαι, καὶ πλείστους πόνους διὰ τὸν Κύριον, ἐν ξένῃ καθυπέμεινας, ἀλλὰ ἰδοὺ ὁ χειμών, φροῦδος ὤφθη, ἔαρ ἦλθε χόρευε, καὶ εὐφραίνου ἐνταῦθα ὡς ἤθελες.

 

ρος τῆς Ἁγνῆς, σκιρτᾷ ἀγαλλόμενον, σήμερον Μάξιμε, ὅτι σε ἀπείληφε, δεδοξασμένον ἐπαναστρέφοντα, καὶ σὲ συμπαριστάμενον, Ἀθωνιτῶν τῷ χορῷ, βλέπων ᾄδει, ὕμνον ἐπινίκιον, τῷ δοξάσαντι δόξῃ ἀφθάρτῳ σε.

 

μνους καὶ ᾠδάς, ἡ Μάνδρα σου Μάξιμε, προσᾴδει σήμερον, ὃν γὰρ πρώην ἔστειλεν, εἰς τὴν Ρωσίαν σοφὸν διδάσκαλον, ἐκ ταύτης ὑποδέχεται, ὡς ἰσαπόστολον, καὶ λειψάνων, θήκην κατασπάζεται, αἰτουμένη ἁγίας πρεσβείας σου.

 

Θεοτοκίον.

νασσα Ἁγνή, καὶ ἕτερον Μάξιμον ἔχεις ἐν κλήρῳ σου, τὸν ὁμολογήσαντα, Ὀρθοδοξίας τὰ θεῖα δόγματα, καὶ τὴν Ρωσίαν πλήσαντα, διδασκαλίαις σοφαῖς, μεθ᾿ οὗ Μῆτερ, τῷ Κυρίῳ πρέσβευε, καὶ ἡμᾶς μετασχεῖν τῆς θεώσεως.

 

Καταβασία.

Ἅπας γηγενής, σκιρτάτω τῷ πνεύματι, λαμπαδουχούμενος· πανηγυριζέτω δέ, ἀΰλων Νόων φύσις γεραίρουσα, τὰ ἱερὰ θαυμάσια, τῆς Θεομήτορος, καὶ βοάτω· Χαίροις παμμακάριστε, Θεοτόκε Ἁγνὴ Ἀειπάρθενε.

 

Ἐξαποστειλάριον.

Ἦχος β΄. Τοῖς μαθηταῖς συνέλθωμεν.

Βατοπαιδίου γάννυται, ἁγιότοκος λαύρα, καὶ θήκην τῶν λειψάνων σου, ἐκ Ρωσίας ἐνταῦθα, ὡς πλοῦτον ἀνακομίζει, Μάξιμε θεοφόρε, τὸν δὲ Χριστὸν δοξάζουσα, αἴρει φωνὴν μεγάλην· σκέπε ἀεί, ποίμνην ταύτην Κύριε ταῖς πρεσβείαις, Δεσποίνης Θεομήτορος, καὶ Ἁγίων μου τέκνων.

 

Θεοτοκίον. Ὅμοιον.

Δέσποινα πολυώνυμε, Μονῆς Βατοπαιδίου, πρέσβις ἡ ἀκαταίσχυντος, πρὸς Χριστὸν αἶρε χεῖρας, ὑπὲρ ἡμῶν τῶν οἰκούντων, ὧδε καὶ ἀσκουμένων, ὅπως τὴν χάριν δῷ ἡμῖν, καὶ γλυκαίνῃ καρδίας, μνήμῃ Αὐτοῦ, ἵνα καθαιρόμενοι ἐποφθῶμεν, μέτοχοι ἁγιότητος, ἐν ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ.

 

 

 

 

ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΙΝΟΥΣ.

 

Ἱστῶμεν στίχους δ´ καὶ ψάλλομεν στιχηρὰ προσόμοια.

Ἦχος πλ. δ´. Ὢ τοῦ παραδόξου θαύματος.

Μάξιμε Ἄθωνος καύχημα, φῶς ἀληθείας Χριστοῦ, τῇ ψυχῇ περικλείσας σου, ἐκ τοῦ σκότους ἔσωσας, ἀδελφούς κινδυνεύοντας, διδασκαλίᾳ πανσόφῳ χρώμενος, καὶ φιλαδέλφῳ πνοῇ νυττόμενος. Ὅθεν ἐδόξασε, τὴν ζωήν σου Κύριος στέφος διδούς, τῆς ὁμολογίας σοι καὶ ὁσιότητος.

 

Μάξιμε πάτερ θεσπέσιε, ὡς κυβερνήτης σοφός, πρὸς λιμένα ὡδήγησας, σκάφος κυματούμενον, Ἐκκλησίας τοῖς λόγοις σου, καὶ ὑλακτοῦντα ἐχθρὸν ἐδίωξας, σφενδόνῃ θείᾳ ὁμολογίᾳ σου· ὅθεν ὑπέμεινας, ἀληθείας ἕνεκα τοὺς διωγμούς, οὕς περ ὑπεξήγειρεν, ὁ σωτηρίαν μισῶν.

 

Μάξιμε θείων λειψάνων σου, περιχαρῶς τὴν δοχήν, ἡ σεπτή σου Μετάνοια, ποιουμένη γάννυται, τὸν Δεσπότην δοξάζουσα, ὅτι τὸ πρῴην σε ἐξαπέστειλεν, ἁπλοῦν διδάχον καὶ νῦν ἀπείληφε, τῆς ἁγιότητος, φέροντα πειστήρια δι᾿ ὧν πλουτεῖ, μέγα πρὸς τὸν Κύριον, σὲ ἀντιλήπτορα.

 

Μάξιμε νέος ἀπόστολος, Ρώσων φανεὶς ἀληθῶς, ἐν κινδύνοις καὶ θλίψεσι, βίον σου ἐπέστεψας, καὶ τὴν χάριν ἀπείληφας, ὁμολογίας ἐν πλείστοις ἔτεσιν, εἱρκτῇ ζοφώδει κατακλειόμενος· ὅθεν τρισόλβιε, παῤῥησίαν ἔχων νῦν πρὸς τὸν Χριστόν, ὑπὲρ τῶν τιμώντων σε, ἀεὶ ἱκέτευε.

 

Δόξα. Ἦχος πλ. δ´.

Οὐκ ἐξ Αἰγύπτου ἀλλ᾿ ἐξ Ἄρτης ἔφυς, νέος Μωϋσῆς, μεταδοὺς τοῖς Ρώσοις τὸν Ἄρτον τῆς ζωῆς, καὶ τούτους ἀποσείσας τῆς πλάνης τῶν προλήψεων. Ἀλλὰ τῷ φθόνῳ τοῦ ἐχθροῦ, δεσμῶν καὶ θλίψεων μετέσχες, ἕνεκεν ἀληθείας Μάξιμε. Ὅθεν χαλκευθεὶς τῇ ὑπομονῇ, ἔτι πλέον ἔλαμψας ταῖς ἀρεταῖς σου. Διὸ καὶ μετὰ θάνατον θαυματουργίαις ἐδοξάσθης, ὡς τοῦ τιμίου σκήνους σου πηγῆς χάριτος γεγονότος. Ταύτης καὶ ἡμᾶς ἀξίωσον ὅσιε ἀθωνῖτα, ἀνακομίζοντας πόθῳ τῇ Μετανοίᾳ σου, καὶ προσκυνοῦντας λειψάνων σου μέρος, εἰς εὐλογίαν αἰώνιον.

 

Καὶ νῦν. Θεοτοκίον. Ὁ αὐτός.

Δέσποινα πρόσδεξαι τὰς δεήσεις τῶν δούλων σου, καὶ λύτρωσαι ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἀνάγκης καὶ θλίψεως.

 

Δοξολογία μεγάλη τὸ Ἀπολυτίκιον τοῦ Ὁσίου, ἡ ἐκτενὴς καὶ

Ἀπόλυσις.

 

 

 

ΕΝ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙᾼ

 

 

Ψάλλομεν Τυπικά. Εἰς δὲ τοὺς Μακαρισμούς, τοῦ Ὁσίου.

Πρῶτος Κανών. ᾨδὴ γ´. Ἦχος πλ. δ´. Ὁ στερεώσας κατ᾿ ἀρχάς.

νακαθάρας σου τὸν νοῦν, ἐν πράξει καὶ θεωρίᾳ, θεολόγος ὄντως Πάτερ ἐγένου, καὶ διδάγματα σοφά, συγγράφων διετέλεσας, καὶ ἐκκλησίας κόσμος, λαμπρὸς ἐδείχθης μακάριε.

 

Δοκιμασθεὶς ὥσπερ χρυσός, ἐν τῇ καμίνῳ τῶν πόνων, νικητὴς τροπαιοφόρος ἐγένου, εὐσεβείας προφανῶς, τῷ ζήλῳ πυρπολούμενος, ἐπινικίοις ψάλλων, ᾠδαῖς τῷ σὲ χαριτώσαντι.

 

σχὺν σὺ πάτερ εἰληφώς, καὶ ζήλῳ πεπυρσευμένος, τὰς κιβδήλους διδαχὰς τῶν ἀφρόνων, διεσκέδασας ὀρθῶς, διδασκαλίαις Μάξιμε, τὴν γὰρ Θεοῦ Σοφίαν, πανόσιε κατεπλούτησας.

 

Θεοτοκίον.

συναΐδιος Πατρί, καὶ Πνεύματι Θεὸς Λόγος, ἀναπλᾶσαι βουληθεὶς τὸν γενάρχην, καθ᾿ ὑπόστασιν σαρκί, ἐν σοὶ Ἁγνὴ συνείληπται, ἁγιωτέραν πάντων, σὲ Θεομῆτορ εὑράμενος.

 

Ἕτερος. ᾨδὴ στ´. Ἦχος δ´. Τὴν θείαν ταύτην.

Ληρώδεις μύθους διέλυσας, καὶ πόῤῥω Ἐκκλησίας ἐδίωξας, ὦ πάτερ Μάξιμε, τὸν καθαρὸν σῖτον λόγοις σου, τῆς πίστεως παρέχων, τοῖς προσιοῦσί σοι.

 

φάνης ἄκμων ἀνάλωτος, τυπτόμενος σφοδρῶς δι᾿ ἀλήθειαν, καὶ ἀνεκαίνισας, ἦθος ὀρθόδοξον Μάξιμε, γενόμενος βιβλίον, ἐκ βίου ἔμφρονος.

 

εὶς τὰ βέλη σου Ὅσιε, τὴν πλάνην ἀληθείᾳ κατέτρωσας, καὶ ἰσαπόστολος, ἐν τῇ Ρωσίᾳ γεγένησαι, ἐν πᾶσιν Ἀποστόλοις ἰσάζων βίον σου.

Θεοτοκίον.

Ψαλμοῖς καὶ ὕμνοις σε μέλπομεν, οἱ δοῦλοί σου Ἁγνὴ Παναμώμητε, ἐπικαλούμενοι, τὴν μητρικὴν προστασίαν σου, ἐν ὥρᾳ τῆς δευτέρας Χριστοῦ ἐλεύσεως.

 

Ἀπολυτίκιον τῆς μνήμης. Ἦχος δ´. Ταχὺ προκατάλαβε.

σκήσει τὸ πρότερον, παιδαγωγήσας σαυτόν, ἐν ὄρει τοῦ Ἄθωνος, καὶ νεκρωθεὶς τῷ Θεῷ, τὸν κόσμον κατέλαβες· μέγας φανεὶς παμμάκαρ, ἰσαπόστολος νέος, ἔστρεψας πλανωμένους, εἰς ὁδοὺς τοῦ Κυρίου, διὸ θεόφρον Μάξιμε, ἡμῶν μνημόνευε.

 

Τῆς ἀνακομιδῆς. Ἦχος γ´. Τὴν ὡραιότητα.

Σεπτῶν λειψάνων σου, τὴν ἀνακόμισιν, ὅσιε Μάξιμε, τελοῦντες σήμερον, ἁγιαζόμεθα ψυχάς, καὶ σώματα προσκυνοῦντες, ταῦτα ὡς τοῦ Πνεύματος, τοῦ Ἁγίου σκηνώματα, καὶ παρακαλοῦμέν σε, Βατοπαίδιον φύλαττε, ἐκ πάσης προσβολῆς τοῦ βελίαρ, ἀδιαλώβητον μακάριε.

 

Ἕτερον. Ἦχος πλ.α´. Τὸν συνάναρχον Λόγον.

Τῶν σεπτῶν σου λειψάνων τὴν ἀνακόμισιν, ἑορτάζοντες Μάξιμε παμ­μακάριστε, τοὺς ἀγῶνας τοὺς πολλοὺς ἀνευφημοῦμέν σου, καὶ δεόμεθα πιστῶς, Βατοπαιδίου οἰκισταί· τὴν Μάνδραν σου ταύτην Πάτερ, κατευλογῶν ταῖς εὐχαῖς σου, μὴ διαλείπῃς πρὸς τὸν Κύριον.

 

Κοντάκιον. Ἦχος πλ. δ´. Τῇ Ὑπερμάχῳ.

Βατοπαιδίου τὸ ἐξαίρετον χριστόθρεμμα, καὶ ὄρους Ἄθω τὸ πανεύ­ο­σμον ἀγλάϊσμα, θεῖον Μάξιμον τιμήσωμεν ἐπαξίως, τῶν λειψάνων τὴν σορὸν ἀ­νακομίζοντες, ἐκ Ρωσσίας ἔνθα πλήθη κατεφώτισε, τούτῳ κράζοντες· Χαί­ροις Μάξιμε μέγιστε.

Καὶ τέλος Κοντάκιον «Τῇ Ὑπερμάχῳ».

Ἀπόστολον ζήτει τῇ 21ῃ Ἰανουαρίου καὶ Εὐαγγέλιον τῇ 5ῃ Δεκεμβρίου.

Κοινωνικόν· Εἰς μνημόσυνον αἰώνιον, ἔσται δίκαιος. Ἀλληλούϊα.

Μεγαλυνάρια.

κεν ἐκ Ρωσίας θήκη σεπτή, ἐν Βατοπαιδίῳ, τοῦ Μαξίμου τοῦ ἱεροῦ, λείψανα τὰ θεῖα, κομίζουσα καὶ χάριν, τοῖς εὐλαβῶς τιμῶσι, ταῦτα παρέ­χουσα.

Χαίροις ἡ Μεγίστη καὶ ἱερά, τοῦ Βατοπαιδίου, ἡ Μονὴ ἡ θεοφιλής, ὅτι πρὸς τοῖς ἄλλοις, ἀπείληφας σοῖς κόλποις, τὸ λείψανον υἱοῦ σου, Μαξίμου σήμερον.

 

Στίχοι.

Καὶ Γραικὸν Μάξιμον, ὦ Μονὴ Μεγίστη,

ἐπλούτησας μέγιστον πρὸς Χριστὸν πρέσβυν.

 

Συνετέθη ἡ παροῦσα ἀκολουθία ἐν τῇ Ἱερᾷ Μονῇ Σίμωνος Πέτρας Ἁγίου Ὄρους Ἄθω, τῇ 20. 6.1997.

Η ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΑΓ. ΜΑΞΙΜΟΥ ΤΟΥ ΓΡΑΙΚΟΥ

http://christianvivliografia.files.wordpress.com/2012/01/cebcceb1cebe-ceb3cf81ceb1ceb9ceba.jpg?w=427&h=589

ΠΡΟΛΟΓΟΣ *
Τοῦ Καθηγουμένου τῆς Ἱ. Μ. ΒατοπαιδίουἈρχιμ. Ἐφραίμ

Ὁ Ἅγιoς Μάξιμος ὁ Γραικὸς ἔζησε στὸ τέλος τοῦ 15ου αἰώνα καὶ στὶς ἀρχὲς τοῦ 16ου αἰώνα, σὲ μία πολὺ κρίσιμη ἐποχὴ γιὰ τὴν ἀνθρωπότητα. Κανένας δὲν εὐεργέτησε τὴν Ρωσσία ὅσο καὶ ὅπως ὁ Μάξιμος, γι᾽ αὐτὸ καὶ κανένας δὲν ἔχει τόσο ἐξέχουσα θέση στὴν ρωσσικὴ ἐκκλησιαστικὴ καὶ κοσμικὴ Ἱστορία, γραμματεία, λογοτεχνία καὶ τὴν πανρωσικὴ συνείδηση.

. Μετὰ τὴν πτώση τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκρατορίας ἡ Ὀρθόδοξη Ἀνατολὴ βρισκόταν σὲ κρίση καὶ ἀνησυχία. Κανεὶς δὲν πίστευε ὅτι οἱ Μουσουλμάνοι θὰ κυρίευαν τὸ μεγαλύτερο καὶ σημαντικότερο μέρος τῆς Ὀρθοδοξίας. Στὴν Ρωσσία ἄρχιζε νὰ διαμορφώνεται ἡ θεωρία τῆς Μόσχας ὡς Τρίτης Ρώμης. Στὴν Δύση ἡ Ἀναγέννηση μὲ τὴν ἀνάπτυξη τῶν ἐπιστημῶν καὶ τῶν τεχνῶν κέρδιζε τόπο σὲ ὅλο τὸν κοινωνικό, πολιτικὸ καὶ θεολογικὸ χῶρο, ἐνῶ ἡ Ρωμαιοκαθολικὴ Ἐκκλησία ὅλο καὶ περισσότερο ἐκκοσμικευόταν.
. Ὁ Ἅγιος Μάξιμος ἔζησε ὅλες αὐτὲς τὶς κοινωνικὲς καὶ θεολογικὲς ζυμώσεις. Σπούδασε στὴν Ἰταλία, ὅπου ἔγινε αὐτόπτης μάρτυς τῆς Ἀναγεννήσεως. Κατόπιν ἔγινε μοναχὸς στὸ Ἅγιον Ὄρος στὴν Ἱερὰ Μονὴ Βατοπαιδίου, ὅπου ἐβίωσε τὴν Πατερικὴ Παράδοση, τὴν τέχνη καὶ τὴν ἐμπειρία τοῦ ἁγιασμοῦ. Ἡ θεία Πρόνοια τοῦ ἐπεφύλασσε νὰ γίνει ἕνας Ὁμολογητὴς τῆς ὀρθοδόξου πίστεως στὴν Ρωσσία.
. Ἐνῶ στὰ πρῶτα ἑπτὰ ἔτη τῆς παραμονῆς του στὴν Ρωσία εἶχε τὴν προσωπικὴ εὔνοια τοῦ Μεγάλου Ἡγεμόνα καὶ τοῦ Μητροπολίτη Μόσχας, τὴν φιλία τῶν μορφωμένων βογιάρων, τῶν λογίων καὶ τῶν πιστῶν ὅλων τῶν κοινωνικῶν τάξεων -εἶχε τὴν κατὰ κόσμον καταξίωση- τὰ ὑπόλοιπα τριάντα ἕνα ἔτη ἦταν μαρτυρικά, μέσα σὲ θλίψεις, διωγμούς, συκοφαντίες, φρικτὰ βάσανα, σωματικὰ καὶ ψυχικά.
. Πολλὲς φορὲς ἡ θεία Πρόνοια ἐνεργεῖ πίσω ἀπὸ τὴν ἐμπάθεια τῶν ἀνθρώπων. Ἂν ὁ Ἅγιος Μάξιμος δὲν ὑπέμενε τέτοιου μεγέθους ἀδικία, δὲν θὰ ἦταν σήμερα ἕνας μεγάλος Ἅγιος τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας. Μπορεῖ νὰ γινόταν ἕνας καθηγητὴς Πανεπιστημίου στὴν Ἰταλία, μπορεῖ νὰ γινόταν ἡγούμενος στὴν Μονὴ τῆς μετανοίας του, στὸ Βατοπαίδι, μπορεῖ νὰ γινόταν Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης, ἂν τὰ πράγματα ἐξελίσσονταν διαφορετικὰ ἀπὸ ὅ,τι ἔγιναν, ὅμως δὲν θὰ γινόταν Ἅγιος.
. Ὁ Ἅγιος Μάξιμος ὑπέμεινε μὲ πολλὴ ταπείνωση τὴν ἄδικη καταδίκη του στὶς Δίκες τοῦ 1525 καὶ 1531. Τὸ φοβερὸ εἶναι ὅτι καὶ μετὰ τὴν κοίμηση τοῦ Ἁγίου κάποιοι δὲν ἤθελαν οὔτε καὶ τὰ Πρακτικὰ αὐτῶν τῶν Δικῶν νὰ μείνουν ἀνόθευτα. Ὁ ἀρχαιολόγος Νικόλαος Ποκρόφσκι ἀνακάλυψε τὸ 1968 στὸ Ἀλτάι τῆς Σιβηρίας τὰ γνησιότερα Πρακτικὰ ἀπὸ αὐτὰ ποὺ ὑπῆρχαν μέχρι τότε.
। Ὁ κ. Κωνσταντῖνος Τσιλιγιάννης, διακεκριμένος ἱστορικὸς ἐρευνητὴς καὶ συγγραφέας, ἀλλὰ καὶ σύγχρονος ἐρευνητὴς τοῦ βίου καὶ τοῦ ἔργου τοῦ Ἁγίου Μαξίμου -στὸν ὁποῖο ὀφείλεται ἡ ἀνάδειξη τοῦ Ἁγίου στὸν ἑλληνικὸ χῶρο μὲ τὴν συγγραφὴ τουλάχιστον 16 βιβλίων καὶ μὲ τὶς λοιπὲς δραστηριότητές του- πρὶν 15 τουλάχιστον χρόνια εἶχε δώσει ὑπόσχεση σὲ ὁμιλία ποὺ εἶχε κάνει στὴν Τράπεζα τῆς Μονῆς μας ὅτι θὰ ἐκδόσει ἕνα βιβλίο μὲ τίτλο, «Ἡ Δίκη τοῦ Μαξίμου τοῦ Γραικοῦ». Καὶ σήμερα ὁ κ. Τσιλιγιάννης μετὰ ἀπὸ 15 χρόνια μελέτης καὶ ἔρευνας γιὰ τὸ συγκεκριμμένο θέμα παρουσιάζει τὸ ἐν λόγῳ βιβλίο του, ἀναλύοντας καὶ ἑρμηνεύοντας τὴν σπουδαιότητα τῶν Πρακτικῶν τῆς Δίκης καὶ ἐξαίροντας βέβαια τὸ πρόσωπο τοῦ ἀγαπημένου του ἁγίου Μαξίμου τοῦ Γραικοῦ. Ἡ πολύχρονη ἐμβριθὴς μελέτη τοῦ κ. Τσιλιγιάννη σὲ ὅ,τι ἀφορᾶ στὸν φωτεινὸ ἀστέρα τῆς Ὀρθοδοξίας ποὺ ὀνομάζεται Μάξιμος ὁ Γραικός, ἀλλὰ καὶ ἡ ἰδιότητά του ὡς δικηγόρου ἐγγυῶνται μία συνεπῆ καὶ ἄψογη τεκμηρίωση καὶ παρουσίαση τῶν συμπερασμάτων τῆς ἔρευνάς του ἀπὸ ἱστορικοθεολογικῆς καὶ νομικῆς ἀπόψεως. Τὸ ἐν λόγῳ πόνημα τοῦ κ. Τσιλιγιάννη ἀποτελεῖ ἔργο ζωῆς γιὰ τὸν συμπατριώτη του ἅγιο Μάξιμο τὸν Γραικό. Ἴσως καὶ γι᾽ αὐτὸν τὸν λόγο συμπεριέλαβε στὸ βιβλίο αὐτὸ καὶ πολλὰ στοιχεῖα ποῦ ἀφοροῦν στὸν βίο τοῦ ἁγίου Μαξίμου εἴτε ἀπὸ τὴν διεθνῆ βιβλιογραφία εἴτε ἀπὸ τὰ νέα ἱστορικὰ ντοκουμέντα ποὺ ὁ ἴδιος ἀνακάλυψε κατὰ τὶς πολλὲς καὶ πολύχρονες ἔρευνές του. […]

*στὸ βιβλίο τοῦ Κωνστ. Τσιλιγιάννη, δικηγόρου παρ᾽ Ἀρείῳ Πάγῳ:
«Η ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ ΤΟΥ ΓΡΑΙΚΟΥ»,
ἔκδ. Ἰνστιτούτου “Ἅγιος Μάξιμος ὁ Γραικός”,
Ἀθῆναι 2011, σελ. 448

πηγή

Ένας άγνωστος Αρτινός Νεομάρτυρας.(Αγ.Μαξίμου του Γραικού)

0_7f32e_6c4611c9_L

Ήταν κάποιος νέος πολύ ευσεβής, στολισμένος με εξωτερική εμφάνιση και είχε άφθονες ψυχικές αρετές, πιστός χριστιανός. Δεν είχε πλήρη μόρφωση, αλλά κατά νου είχε αξιέπαινα έθιμα. Και συνεχίζει: Ήταν σκλάβος ενός πλούσιου Αγαρηνού και βοσκούσε τα πρόβατα εκείνου σε εύφορα λιβάδια. Δίνει έτσι ακριβή στοιχεία για την κοινωνική και πολιτική κατάσταση του νέου, την υποχρεωτική δουλειά και την ανελευθερία του.

   Στη συνέχεια προχωρεί αμέσως στο δεύτερο πρόσωπο που πρωταγωνιστεί στο δράμα. Παρουσιάζει την όμορφη κόρη του Τούρκου, που αγαπά παράφορα τον νεαρό βοσκό, ο οποίος όμως αρνείται να την παντρευτεί, αν πρώτα δεν βαπτιστεί χριστιανή.

    Εκείνη, ερωτευμένη και μαγεμένη από την ομορφιά και τη λεβεντιά του χριστιανού νέου, συμφωνεί ν’ αλλαξοπιστήσει. Για χάρη του κάνει τα πάντα και τελικά αποφασίζουν να φύγουν μαζί έξω από την πόλη. Θέλουν να πάνε όσο το δυνατόν πιο μακριά από τους γονείς και το σπίτι τους.

   Η πλοκή

   Ο Μάξιμος, ο θεολόγος Μάξιμος, δε συνεχίζει την ιστορία του με τον κλασικό τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να συνεχιστεί μια αφήγηση, όπως για παράδειγμα: Μόλις το έμαθε ο Τούρκος κ.λπ., αλλά για κάθε κακή σκέψη και πράξη σκιαγραφεί και αποκαλύπτει το δημιουργό και κύριο πρόξενό της, δηλαδή το Σατανά. Ξεκινά λοιπόν την παράγραφό του ως εξής: Αλλ’ ο βλέπων όλα τα καλά με ζηλόφθονο μάτι, δεν άφησε έξω από τα δικά του ζηλόφθονα δίχτυα και αυτή την υπόθεση. . Και συνεχίζει παραβάλλοντας τα ζηλόφθονα δίχτυα και τις μηχανορραφίες του Σατανά με το κατόρθωμα του διαβολικού Τούρκου, που κατάφερε τελικά να τους ανακαλύψει στο δάσος και αν τους συλλάβει.

   Παρατηρούμε ότι ο Μάξιμος εκφράζεται με λογοτεχνική διάθεση, χρησιμοποιώντας χαριτωμένες εκφράσεις που θυμίζουν προχριστιανικούς ψαλμούς, όπως π.χ. ο γονέας του κοριτσιού σαν το πεινασμένο θηρίο που κατευθύνεται για κυνήγι μετά από αλλεπάλληλες προσπάθειες τους βρήκε κρυμμένους σε κάποιο δάσος σαν τα άκακα νεαρά ελάφια που κρύβονται από το θηρίο.

   Ο JackHaney γράφει ότι ο Τούρκος βρήκε το δούλο και την κόρη του με τη βοήθεια ενός προδότη, όμως τέτοιο πράγμα δεν αναφέρεται πουθενά στη διήγηση. Μάλιστα, ο ίδιος ο Μάξιμος τον αντικρούει με τη φράση του μετά από αλλεπάλληλες προσπάθειες τους βρήκε. Το σημαντικότερο είναι ότι ούτε ο JackHaney μας πληροφορεί από πού άντλησε τα στοιχεία γι’ αυτόν τον ισχυρισμό. Πιθανώς, το διαπιστώνει ως λογικό ενδεχόμενο, επειδή ο Τούρκος ανακάλυψε τα παιδιά σχετικά γρήγορα.

   Υπάρχει όμως και ένα επί πλέον ενδεχόμενο, δηλαδή να είχε ξεκινήσει μια ομάδα Τούρκων ενόπλων ανιχνευτών, υποτακτικών του μπέη, η οποία μετά από προσεκτική και επίμονη έρευνα ανακάλυψε και παρέδωσε τους δύο νέους.

   Ο Αγαρηνός, πνέων μένεα, μόλις τους ανακάλυψε τραυμάτισε βάναυσα με φοβερό ξυλοδαρμό τον νεαρό βοσκό του, γιατί δεν ήξερε ότι τα δύο παιδιά, παρά τον παράφορο έρωτά τους, ήταν ακόμη αγνά.

   Ο Τούρκος έδεσε το βοσκό σφιχτά και τον ξανάφερε στο σπίτι του. Εκεί έμεινε άναυδος όταν πληροφορήθηκε από την ίδια του την κόρη ότι ο βοσκός ήταν αγνός και εγκρατής και ότι χάρη σ’ αυτόν παρέμεινε αγνή και ανέγγιχτη. Αμέσως γαλήνεψε και αντιμετώπισε ψύχραιμα την κατάσταση. Θαύμασε τη δύναμη της εγκράτειας του νεαρού υποτακτικού του και μεταβλήθηκε από οργίλος εκδικητής σε πράο υποψήφιο πεθερό.

   Προσπάθησε με γλυκά λόγια να κάνει το βοσκό να δεχθεί τις προτάσεις του λέγοντας: Να απαρνηθείς, ώ καλό μου παιδί, τη δική σου πατρική πίστη, να δεχθείς τη δικιά μου και να είσαι όπως εγώ και θα δέσω εσένα με την κόρη μου που επιθυμείς με γάμο, και θα σε κάνω γενικό κληρονόμο όλων των κτημάτων μου.

   Αλλά οι προτάσεις του Τούρκου κρίθηκαν απαράδεκτες από το νεαρό βοσκό. Το χριστιανόπουλο, ακούγοντας ότι ο Τούρκος του έδινε την κόρη και την περιουσία με την προϋπόθεση ν’ απαρνηθεί τη χριστιανική πίστη του, σηκώθηκε με ορμή όρθιος και η ύπαρξή του πλημμύρισε ευθύς από το Άγιο Πνεύμα. Φλογίστηκε και φωτίστηκε η αγνή του ψυχή με τη θεϊκή αγάπη και, ως φυσικό επακόλουθο, του γεννήθηκε η υπέροχη και υπέρτατη επιθυμία του μαρτυρίου. Θεία ακτινοβολία τον περιέλουσε και έλαμψε ολόκληρος.

   Ο Μάξιμος θα ήταν σίγουρα πολύ συγκινημένος όταν περιέγραφε τα γεγονότα αυτά. Το δράμα με όλο του το μεγαλείο άγγιζε τα μύχια της θλιμμένης του ψυχής. Στα δικά του μαρτύρια τον ενδυνάμωνε όχι μόνο η αναφορά του στο μαρτύριο του Ελληνόπουλου αλλά και η ανάμνηση του μαρτυρικού θανάτου του Σαβαναρόλα. Ο Μάξιμος συγκλονίστηκε από την απόφαση του αγνού βοσκού, έγραψε υπερήφανα και θαυμαστά λόγια ως απάντηση του νεαρού προς τον Τούρκο αφέντη του: Εξαφανίσου μαζί με την κόρη σου και με όλα τα πλούτη στου απαίσιο σκεύος ολεθρίων δαιμόνων. Στο σημείο αυτό διαπιστώνουμε ότι ο Μάξιμος παρεμβαίνει στο λόγο του πρωταγωνιστή, εισάγοντας λεκτικά σχήματα που λογικά δεν θα μπορούσαν ν’ ανήκουν στο γλωσσικό ιδίωμα ενός βοσκού.

   Η απάντηση του νέου είναι μαχητική και μακροσκελής και συνεχίζει αποφασιστικά και εμφατικά με τη διατύπωση της ομολογίας πίστεώς του: Εγώ την πίστη στο Θεό μου θα την διαφυλάξω αγνή, όσο έχω τις δυνάμεις μου εσένα, και τα πλούτη και την κόρη στου, και την ίδια την πλάνη του άθεου Μωάμεθ με χαρά την εξεμώ.

   Ο Αγαρηνός εκνευρίσθηκε σφόδρα και όπως ένας λυσσασμένος σκύλος επιτέθηκε κατά του νεαρού και άρχισε να τον κτυπά με γροθιές και κλωτσιές. Ύστερα του έβαλε σχοινί στο λαιμό και δένοντας τα χέρια πίσω τον έσυρε απάνθρωπα και τον παρουσίασε στο δικαστή. Εκεί στο δικαστήριο τον κατηγόρησε ως απαγωγέα και ληστή της κόρης του και ως υβριστή του Μωάμεθ μαζί με άλλες πρόσθετες συκοφαντικές κατηγορίες, που επιβάρυναν καταδικαστικά το δύστυχο νέο.

   Οι λόγοι και οι αιτίες της παραπομπής του γενναίου και θεοσεβούς νέου είναι οι ίδιες οι κατηγορίες που του απαγγέλθηκαν: ληστεία, απαγωγή και βλασφημία. Οι δύο πρώτες κατηγορίες όμως δεν θα γίνουν αποδεκτές από τον κατή. Γι’ αυτόν ικανοποιητική, για να προχωρήσει στην καταδίκη του νέου, είναι η τρίτη κατηγορία.

   Στο δικαστήριο ο κατής προσπαθεί να καλοπιάσει και να πείσει τον αξιόλογο νεαρό με υποσχέσεις, γλυκόλογα και δολοπλοκίες. Επιδίωξε να πετύχει τα ακατόρθωτα. Προσπάθησε να αποδειχθεί πιο αποτελεσματικός από τον προσβεβλημένο Τούρκο πατέρα.

   Ο δεξιοτέχνης του ωραίου λόγου, Μάξιμος, συνεχίζει: Προσπαθούσε ο κατής να αφανίσει τον ψυχικό στύλο του εξαίρετου νέου, αλλά συνάντησε σ’ αυτόν αμετακίνητο βουνό, το οποίο και προσπαθούσε να μετακινήσει από τη θέση του και σαν να ήθελε με την βελόνα να ελέγξει τον σκληρότατο αδάμαντα.

   Όταν ο κατής βεβαιώθηκε ότι με κανέναν τρόπο, με καμία υπόσχεση και με κανένα επιχείρημα ή και βασανιστήριο, δεν θα μπορούσε να κάμψει την πεποίθηση του εξαίρετου νέου, διέταξε να τον θανατώσουν μαρτυρικά.

   Του πέρασαν το σχοινί στο λαιμό. Στη συνέχεια τον σήκωσαν σιγά-σιγά από τη γη και τον κατέβαζαν κάτω απότομα.

   Ο Γρηγόριος Παπαμιχαήλ στο βιβλίο του Μάξιμος ο Γραικός ο πρώτος φωτιστής των Ρώσσων, προσπαθώντας να δώσει απλώς μία περίληψη της διηγήσεως, πραγματοποιεί διπλό λάθος και συγκεκριμένα γράφει στη σελ. 377 για το σημείο αυτό της εξελίξεως: Δι’ ό και γυμνώσαντες αυτόν εξαπέλυσαν κατ’ αυτού όφιν, όστις περιέβαλε τον τράχηλόν του και παρακάτω ο νεανίας όμως τρίς υπομείνας την πίεσιν του όφεως. . Όμως ο Μάξιμος δεν κάνει καμμία αναφορά σε φίδι, ούτε και σε βασανιστήρια με φίδι. Λέει καθαρά ότι ο νέος κρεμάστηκε με σχοινί. Η επίμαχη ρωσσική λέξη που βρίσκεται στο αρχαίο σλαυωνικό κείμενο είναι η ούζισιεμ η οποία βεβαίως μπορεί να ερμηνευθεί όφις ή σχοινίον, στη συγκεκριμένη περίπτωση όμως δε στηρίζεσαι λογικά η άποψη ότι ο νέος δέθηκε επανειλημμένα με φίδια στο δάσος, στο σπίτι, στο δικαστήριο και, κυρίως, κρίνεται εντελώς απίθανη η εκδοχή να δέθηκε και να κρεμάστηκε ψηλά με φίδι μήκους πολλών μέτρων, για τον πρόσθετο λόγο ότι το φίδι δεν θα άντεχε το βάρος του σώματος του νέου σε διαδοχικές ανυψώσεις. Άρα ο Μάξιμος με τη λέξη ουζισιεμ σαφώς εννοεί σχοινί και ο Γρηγόριος Παπαμιχαήλ σφάλλει ως προς την ερμηνεία της λέξεως και ως προς την περιγραφή του μαρτυρίου, το οποίο τροποποιεί στο σημείο αυτό. Επίσης η μαξιμική διήγηση σε στηρίζει τον ισχυρισμό του Γρ. Παπαμιχαήλ για γύμνωση του μάρτυρα.

   Όμως το μαρτύριο του βοσκού συνεχίζεται και ο κατής του λέγει: Λυπήσου την ανθηρή νεότητά σου. Του υπενθυμίζει πόσο τρομερό είναι να μαρτυρεί τώρα πάνω στην νεότητά του, στα καλύτερα του χρόνια, και τον πιέζει να επιλέξει τη ζωή με το να αλλάξει την πίστη του. Αλλά ο θαρραλέος νέος είναι πια αποφασισμένος. Έχοντας βαθειά ριζωμένη μέρα του τη χριστιανική πίστη, ψελλίζει την ώρα που τον σφίγγει το σχοινί για να πεθάνει: Ο Χριστός είναι ο Θεός μου και ο Βασιλιάς μου.

   Η λύση

   Τρείς φορές μαρτύρησε κατ’ αυτόν τον τρόπο και την τρίτη φορά πέθανε. Η χαρά του μάρτυρα που πραγματοποιεί την υπέρτατη θυσία για το Χριστό, πηγαίνοντας να κατακτήσει την ουράνια ζωή, διακρινόταν εκείνη τη στιγμή στο τελευταίο βλέμμα του θνητού από τη γη προς τον Ουράνιο Πατέρα.

   Η θρησκευτική αποκορύφωση του δράματος: Τρείς φορές ομολόγησε το Χριστό και τρείς φορές πέθανε γι’ Αυτόν είναι μια συγκλονιστική έκφραση που αποκαλύπτει και το μεγαλείο της αγνής ψυχής του.

   Το συμπέρασμα – δίδαγμα

 

   Ο Μάξιμος τελειώνει τη μοναδική αυτή διήγηση – μαρτυρία από τη ζωή του στην πατρίδα του με τη διατύπωση ενός τελικού διδάγματος. Σημειώνει ότι αποτελεί ντροπή για τη χριστιανική συμπεριφορά ο παράνομος δεσμός δύο νέων. Και τονίζει ότι σύμφωνα με το ορθόδοξο δόγμα, αν δε συναφθεί νόμιμος γάμος, είναι προτιμότερο, ως ευσεβείς και πιστοί χριστιανοί, να διαλογιζόμαστε και να ζούμε με βάση την αιδώ και την αγνότητά μας.

   Η δε φράση να ντρεπόμαστε εμείς οι οποίοι τους τίμιους νόμους του Χριστού βάζουμε κάτω από την απαίσια διαφθορά έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για τους Ρώσους εκείνης της εποχής. Είναι προφανές ότι η διήγηση έχει γραφεί ειδικά για να διαβαστεί από το ρωσικό λαό.

   Μετά την λογοτεχνική έκρηξη του δράματος τρείς φορές πέθανε γι’ Αυτόν, ακολουθεί ήρεμη βεβαιωτική έκφραση για τη νίκη: της επουράνιας και αιώνιας δόξας κατά της γήινης ματαιοδοξίας και του πνεύματος κατά της ύλης.

   Έτσι ο Μάξιμος, με τις τεράστιες λογοτεχνικές του ικανότητες, αλλά και την αδιαμφισβήτητη δεινότητά του στη ρητορική, απλουστεύει τη γενική κατάληξη του δεύτερου σκέλους του συμπεράσματός του, με προφανή σκοπό να διατηρήσει τις θαυμάσιες αναλαμπές και τους υψηλούς τόνους της συγκινητικής φράσεως του μαρτυρίου του αγνού νέου ΤΡΕΙΣ ΦΟΡΕΣ ΠΕΘΑΝΕ ΓΙΑ ΧΑΡΗ ΤΟΥ, ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΙΣΤΟ!

   Συνεπώς, η διήγηση αυτή δεν έχει απλά και μόνο λογοτεχνικό ενδιαφέρον, έχει κυρίως και ιστορικοθρησκευτική σημασία. Και αυτό γιατί περιγράφει αξιόπιστα το μαρτύριο ενός άγνωστου, πάναγνου και υποδειγματικού νέου, πιστού στις αρχές της ελληνοχριστιανικής παραδόσεως στον καιρό της τουρκοκρατίας στην Ελλάδα.

 Από σχετικό βιβλίο του Κ.Τσιλιγιάννη

Επιμέλεια κειμένου.πρωτ.Δημήτριος Αθανασίου

Ο Άγιος Μάξιμος ο Γραικός, ως φορέας της Ορθοδόξου Παραδόσεως και η εποχή μας  (μακαριστού Γέροντος Γεωργίου Γρηγοριάτη-Καψάνη)

 

 413-1-big

Απόσπασμα

Ο Άγιος Μάξιμος ο Γραικός είναι μια φωτεινή μορφή του 16ου αιώνος, της οποίας η παρουσία στην Ιταλία, στο Άγιο Όρος ,στον υπόδουλο ελλαδικό χώρο και στην Ρωσία, έγινε το αντικείμενο μελέτης από Έλληνας και Ευρωπαίους ιστορικούς.

Με την ιδιότητα του Αγιορείτου μοναχού ο Άγιος Μάξιμος ανέπτυξε καθ΄υπακοήν και με άγιο ζήλο την αξιοθαύμαστη ιεραποστολική του δραστηριότητα.

Εξέχοντες μελετηταί της προσωπικότητάς  και του έργου  έχουν εκτιμήσει δεόντως την πολύπλευρη κοινωνική του προσφορά, την συγγραφική και θεολογική του παραγωγή και την σημασία τους για την μετέπειτα εξέλιξη της κοινωνικής και εκκλησιαστικής ζωής στην Ρωσία. Γι΄αυτό με θαυμασμό και ικανοποίηση του απονέμουν τον «τιμητικό» τίτλο του γμήσιου εκπροσώπου του δυτικού ουμανισμού.

Στο σημείο αυτό όμως αδικούν τον ιερό άνδρα.

Μάλλον καλοπροαίρετα, ίσως ενίοτε ηθελημένα, τον ερμήνευσαν χωρίς να λάβουν σοβαρά υπ΄όψιν το πλαίσιο της αγιορειτικής και γενικώς Ορθοδόξου Παραδόσεως, στην οποία ήταν οργανικά ενσωματωμένος ο Άγιος Μάξιμος.

Όσοι,αντίθετα, τον εμελέτησαν κάτω από τις προυποθέσεις αυτής της παραδόσεως, την οποία αφομοίωσε, εσυνέχισε και επλούτισε, βεβαιώνουν ότι ουδέποτε ο Άγιος Μάξιμος υπήρξε ουμανιστής ή εξήλθε των περιβόλων της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

….Δεν θα ήταν άστοχο να υποστηριχθεί ότι η εποχή μας παρουσιάζει πολλές ομοιότητες με την εποχή του Αγίου Μαξίμου, όσον αφορά τις ισορροπίες των φιλοσοφικών και θεολογικών ρευμάτων. Η καθ΄ημάς Ανατολή υφίσταται την καταλυτική επίδραση του ευρωπαϊκου ουμανισμού. Είναι τραγικό λάθος να αγνοήται ή να συνεχίση να παρερμηνεύεται το ιδιαίτερο επίκαιρο μήνυμα του Αγίου Μαξίμου του Γραικού.

Η σύγχρονη ελληνική διανόησις οφείλει να δώση πολλή προσοχή στο μήνυμα αύτό:ότι ο δυτικός (παλαιός και σύγχρονος ουμανισμός) κάτω από το ανθρωπιστικό του προσωπείο κρύβει ένα απ-άνθρωπο πρόσωπο, το οποίο δεν μας σώζει.

Μόνο ο ευαγγελικός, ο γνήσιος Ορθόδοξος θεανθρωποκεντρικός ανθρωπισμός, όπως τον εδιδάχθηκε ο Άγιος Μάξιμος στο Άγιο Όρος και τον εδίδαξε  στο δούλο Γένος μας και στην Ρωσία, είναι η αληθινή ελπίδα για τον σύγχρονο άνθρωπο.

Άγιο Όρος 1995

Έρευνα-επιμέλεια κειμένου: πρωτοπρεσβ.Δημ.Αθανασίου.